door De omslagillustratie van ‘Sipke ziet sterretjes‘ is fantastisch. Een bestaand model van het zonnestelsel speels gecombineerd met het boekenmuisje Sipke en zijn opa. Een Gouden Boekje maak je niet even. Dat blijkt al uit deze illustratie. Sommigen lezen het of beter: bladeren het door, zien illustraties en hup naar het volgende boek. Dan mis je héél veel.
De titel van ‘Sipke ziet sterretjes’ staat eronder ook in het Fries. Niet zonder reden. Alle tot nu toe verschenen Gouden Boekjes met Sipke in de hoofdrol, acht inmiddels, bevatten de tekst in zowel het Nederlands als het officiële Fries. De onderwerpen hebben dan ook alle te maken met Friesland. Bijv. Sipke leert fierljeppen, Sipke op het kaatsveld of Sipke gaat zeilen en ook een avontuur met de Elfstedentocht. De voorlaatste gaat echter niet over een sport. In ‘Sipke komt op stoom’ staat het Ir. D.F. Woudagemaal centraal. Dit gemaal staat evenals het Planetarium in ‘Sipke ziet sterretjes‘ op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
De per twee bladzijden vierregelige tekst op rijm is consequent in de twee talen neergezet. Fries is rood, Nederlands is blauw. Eenzelfde opzet achterin op de bladzijdes met extra informatie. In die paar zinnen wordt veel verteld zoals Lida Dijkstra geweldig kan. Je leert over geschiedenis, de actualiteit in combinatie met wetenschap, er is fantasie en herkenbaarheid. Dit zie je tegelijkertijd terug in de nauwkeurige en fantasievolle illustraties van Hanne Snel die niet alleen de tekst volgen, ze geven ook uitleg.
De eerste plaat is er eentje uit de categorie herkenbaarheid: een schoolproject waarbij vol verve is begonnen om een en ander te visualiseren. Alleen: ‘Zijn aarde staat bij Jupiter / en Mars zit in zijn haar.’ De tafel ligt bezaaid met knutselmateriaal, de lijm zit overal. Opa heeft een beter idee en neemt Sipke mee voor een autoritje naar Franker waar het op schaal gebouwde Planetarium van Eise Eisinga nog steeds is te bezoeken, de lezer duikt de geschiedenis in.
In het verhaal dat volgt lees je over het sterren-/zonnestelsel met de planeten, maar niet alle. Leer je dat de maan en een klok verband houden hiermee, zeg maar alles. Door een opmerking en interesse van Sipke komen geschiedenis, wetenschap en actualiteit samen waarna ook sterretjes worden gezien. De fantasie wordt een magische ervaring als hij wordt hij gevraagd ‘Zeg, wil je op verkenning door het oneindige heelal?’ Al zwevend en zwierend wordt de kennis van de lezer uitgebreid met tekens van de dierenriem en nog wat ruimtelijke zaken tot Sipke weer landt. Het museumbezoek vol avontuur heeft het doel bereikt: een schoolproject met een eigen middelpunt.
In de illustraties zie je allerlei details zoals een beddenkoord in de bedstee, een schilderij met verschil, een lamp versus kaars, gevels, schoorsteen met kachel of zie de tegeltjes aan de wand. Het mechaniek en het planetarium spreken tot de verbeelding. Het is werkelijk genieten, ook hoe natuurlijk de houdingen van de personages zijn neergezet.
De vier bladzijden na het Sipke-verhaal waarin al veel is aangestipt, geven interessante informatie. Ze nodigen uit tot verdiepen in de materie en indien mogelijk een bezoek aan het Koninklijke Planetarium van Eise Eisinga in Franeker. Waar deze plaats ligt kun je zien op de handige kaart op het schutblad voorin. De schutbladen en qr-code achterin bevatten informatie m.b.t. Werelderfgoed en welke gebieden of gebouwen in het Koninkrijk der Nederlanden door UNESCO tot dit erfgoed zijn benoemd.
‘Sipke sjocht stjerkes‘ is genieten van begin tot eind. Leuk, leerzaam, goed geschreven, geweldig geïllustreerd.
Lida Dijkstra, Sipke ziet sterretjes, illustrator Hanne Snel, Rubinstein, 2025, 40 blz., 9789047635024
Voor meer deeltjes in de Werelderfgoedreeks: Serie Gouden Boekjes Werelderfgoed
.
