door Hallo. Ik hoop dat er iemand luistert. Welkom bij een nieuwe aflevering van Lezersgoud.fm.
Het eerder verschenen Liefdeloos van Alice Oseman las ik een paar jaar geleden en beviel erg goed. Om die reden was het fijn om Radiostilte op de shortlist van Beste Boek voor Jongeren te zien verschijnen.
Radiostilte is met dezelfde vlotte schrijfstijl geschreven als Osemans eerdere boeken. Een opmerking over de soepele vertaling van Niels van Eekelen is daarbij op z’n plaats. De korte hoofdstukken zijn prettig met daarin chatberichten en uitgeschreven podcastopnames. Deze podcastopnames zijn belangrijk gedurende het verhaal. Frances is fan van de podcast University City, ook al is niet bekend wie de maker is en wat exacte gedachten erachter zijn. Uiteindelijk blijkt dat De Bedenker haar overbuurjongen Aled is, tweelingbroer van haar verdwenen vriendin Carys.
Het wordt snel duidelijk dat Frances zichzelf schuldig acht voor de verdwijning van Carys, onduidelijk is waarom en hoe zij is verdwenen. De nieuwe vriendschap met Aled doet haar goed, maar roept ook vragen op over zijn thuissituatie en zijn band met Carys.
Als duidelijk wordt wie De Bedenker is, dat Frances met hem samenwerkt en ze goede vrienden zijn, groeien rumoeren uit tot haat en dreiging. Voor Aled voelt het alsof zijn wereld instort en misschien is dat ook wel zo. De lezer voelt, net als Frances, misschien dan al even dat er iets niet helemaal lekker zit.
Gedurende het verhaal is de situatie rondom Carys lang onduidelijk. Dat maakt niet uit voor het verloop van het verhaal, het is tenslotte geen detective. Het blijft ook een raadsel hoe het thuis bij Aled gaat en hoe het met hemzelf gaat. Door meer University City afleveringen, opeenvolgende gebeurtenissen en gesprekken tussen Frances en anderen kreeg ik het gevoel dat de podcasts meer waren dan alleen creaties. Net voor het kwartje valt bij Frances wil ik haar door elkaar schudden en roepen dat de podcast één grote schreeuw om hulp is. Misschien sprak daar mijn onderbuikgevoel en innerlijke drang om mensen te helpen.
Met het dichtslaan van het boek, dat je op driekwart ineens in rap tempo wil uitlezen, bleef ik achter met het gevoel dat Radiostilte een goed en mooi verhaal is. Het gevoel ‘mooi’ uitleggen is moeilijk. Niet vanwege de liefde, de afloop of de inclusiviteit. Het zijn alle menselijke onderwerpen, het zelf gezien worden en de personages die de grootste indruk achterlaten, ook al lijkt dit verhaal voornamelijk om Aled en zijn podcast te draaien.
Ja, de podcast is belangrijk om verschillende redenen, bijvoorbeeld dat het een schreeuw om hulp is en een uitlaatklep. De verhaallijnen van alle andere personages zijn minstens zo belangrijk. Het gaat niet over een paar bijrollen om gaten in een plot te vullen, maar over ieders emotionele staat van zijn, het vinden van hun weg en omgaan met bijvoorbeeld verwachtingen en schuldgevoelens. Hierin zitten veel elementen, situaties, verhalen, gedachten die ongetwijfeld herkenbaar zullen zijn voor jongeren/de lezer.
Frances wil erbij horen, zichzelf zijn, gezien en gehoord worden, juist door leeftijdsgenoten. Haar doel is Cambridge, maar gaandeweg twijfelt ze; is dat werkelijk haar doel? Mag je ook een andere route bewandelen dan de gemiddelde jongere?
Ieders verhaal is belangrijk. Laat je niet (altijd) afleiden door het meest aanwezige onderwerp of door degene die het hardste roept, maar laat degene die weinig tot niets zegt ook niet links liggen. Soms zegt (radio) stilte genoeg.
Radiostilte is triest, eenzaam, mooi en gelukkig ook heel liefdevol.
Ik hoop dat dit boek jongeren laat voelen dat ze niet alleen zijn in bepaalde situaties en/of zoektochten, maar ook dat we meer mogen omkijken naar anderen. Doorvragen hoe het écht met iemand gaat in plaats van altijd accepteren wat aan de buitenkant van iemand te zien is.
Hallo. Ik hoop dat je luistert. En dit boek leest.
Alice Oseman, Radiostilte, vertaling Niels van Eekelen, Best of YA, 2024, 335 blz., 9789000388585
