door De stad van basalt van Guido Eekhaut en De grote vloed van Sjoerd Kuyper zijn beide opgenomen in de le(e)stips voor de Jonge Jury 2026. Toevallig gaan beide verhalen min of meer over een ontdekkingsreis over water, verder zijn ze heel verschillend in uitvoering. Ik las ze na elkaar en geef ze daarom bij elkaar als tip.
De stad van basalt
Een vlot te lezen boek. Vanaf de eerste bladzijde zit je meteen in de raadselachtige sfeer van het verhaal. Een kapitein vraagt de naamloze ik-verteller een bemanning bijeen te rapen om de volgende ochtend al te vertrekken. Zowel lezer als hoofdpersoon weten nog niet welke bestemming het schip heeft. Geheimzinnig…
Het schip houdt koers aan naar het Noordpoolgebied. Ondanks de sfeer van de tijd van ontdekkingsreizigers lijkt ‘De stad van basalt’ zich in de moderne tijd af te spelen. Er zijn spanningselementen als wetenschappers met geheimzinnige instrumenten en een onheilspellende mist met geluiden die niet optrekt. En wat doen de grote stenen van basalt daar in een verder desolaat lege landschap?
Voor lezers vanaf ca. 12 jaar. Het is een verhaal met de sfeer van oude mythische legenden maar nergens té eng of spannend.
Guido Eekhaut, De stad van basalt, Clavis, 2024, 70 blz., 9789044850581.
De grote vloed
Na het lezen van dit jeugdboek wil ik als eerste benadrukken dat dit meer een verhaal voor 14+ is in plaats van 10-12 jaar zoals de uitgever stelt. Sjoerd Kuyper heeft veel maatschappijkritiek verwerkt in dit fictieve verhaal over de wereld die overspoeld raakt door water. Regelmatig zit er sarcastische humor in en de manier waarop bepaalde elementen, zoals kabouters, in De grote vloed zijn verwerkt, zou je satire kunnen noemen. Oftewel dit halen jongere lezers er nog niet uit. Het maakt dit boek volgens mij wel uitermate geschikt voor een les Nederlands.
Het verhaal opent met de ca. veertienjarige Moos die wakker wordt omdat het bed van opa Leon tegen het zijne aan botst. Het water buiten staat al tot zijn torenkamer. Gelukkig waren zij voorbereid, ze hebben geluisterd naar de waarschuwingen van hun vriendin professor Beck. Op hun vlot met de Buick van opa varen ze de wereld in. De burgemeester haakt aan, evenals drie kabouters die blijkbaar toch bestaan.
Ze varen wekenlang over de watervlakte, tot de honger en dorst onvermijdelijk worden. Onderweg komen vele (cruise)schepen met vluchtelingen langs, die sterven omdat niemand voorbereid was en men geen voedsel deelt. “Iedereen samen is niet zo wijs als één mens van 186, als dat wel zo was zou de mensheid, miljarden jaren oud, een stuk slimmer zijn.”
Dan is ook door toedoen van een haaienbeet een been van de burgemeester afgezet, een euvel dat snel wordt verholpen waarna het groepje weer doorpeddelt. Op dat moment ben je ongeveer op blz. 60 en vraag je je af wat er allemaal nog volgt.
Ik vond het verhaal daarna vlotter lezen als het gezelschap op Atlantis aankomt. Nog een mythe die geen mythe blijkt. 😉
Hier vindt meer dialoog plaats en wordt er gewerkt aan een plan dat meerdere grote maatschappelijke problemen tegelijk oplost. Als je het zo allemaal na elkaar op de bladzijden neergepend ziet (hier en daar met wat onnodig gevloek), is er ook best wel veel aan de hand in onze moderne tijd. Toch is er hoop op betere tijden, als mensen maar niet vergeten met elkaar te leven in plaats van tegen elkaar.
“De Apachen zeggen dat we de wereld niet van onze voorouders hebben geërfd, maar lenen van onze kinderen. En wat je hebt geleend moet je teruggeven, gaaf en schoon.”
Sjoerd Kuyper, De grote vloed, Hoogland & Van Klaveren, 2024, 192 blz., 9789089674265.
