door Als een kind een prentenboek ziet met de titel ‘Naar de haaien‘ aan welk onderwerp zou het dan denken? Welk verhaal verwacht het te worden voorgelezen of te gaan bekijken? Letterlijk of figuurlijk naar de haaien? De omslagillustratie geeft een indicatie. Is het een afzonderlijk aquarium of toch een hele dierentuin? Vele dieren van groter tot kleiner zijn te ontdekken in deze zoekplaat. Een volgende vraag kan zijn waar zijn dan die haaien, de wegwijzer staat niet voor niets centraal, zowel op het doorlopende omslagbeeld als ook op het titelblad, maar wat doet die winkelwagen dan bij al die dieren?
De eerste plaat geeft een aantal antwoorden. Het meisje Amy is met haar papa op weg naar de ingang van de dierentuin. De ene heeft echter andere prioriteiten dan de andere. De winkel aan het begin van het park, of eind zoals veel ouders en begeleiders vinden, heeft bij Amy en veelal ieder kind een enorme aantrekkingskracht. Er staat al voor de ingang een reclamebord, je zou bijna denken om kinderen te stimuleren de vraag te stellen: ‘Mag ik een knuffel?’ De prioriteit van vader ligt bij zoveel mogelijk paden van de dierentuin te doorkruisen – de paden op de lanen in – zodat alle dieren van de plattegrond gevonden en gezien kunnen worden op die dag zomaar samen uit. Het lijkt een lange dag te worden, Amy loopt te dreinen dat er ‘NU!’ een knuffel gekocht moet worden, ze weet tenslotte al wat ze wil, en vader heeft alleen oog voor de plattegrond.
Met drie boven elkaar geplaatste illustraties, als het ware in stripvorm, lees en kijk je mee hoe ze beiden blijven doen waarmee ze de dag zijn gestart. Een heleboel dieren worden opgesomd vanaf de kaart, in andere vorm worden ze ontdekt in de shop – zo de souvenirwinkel wordt genoemd – door de doortastende Amy. Of ze eigenwijs of ongehoorzaam is is een ander aspect wat kan worden opgepakt, maar dat ze haar plan ten uitvoer gaat brengen is duidelijk. Maar wie luistert er niet naar wie?
Doelbewust rent Amy af op haar lievelingsdier, betaalt en is net op tijd terug bij de pratende plattegrond om het woord haaien te horen. Hij weet dus best wel wat haar meest favoriete dier is.
In een volgende dubbele pagina met drie ‘stripvorm-illustraties’ gaan ze wel samen langs de verblijven van de dieren. Het is fijn dat voor deze vertelwijze is gekozen zodat langdradigheid wordt vermeden, terwijl wel voor een kind dat zelf het boek bekijkt de verhaallijn goed kan worden gevolgd. In die verhaallijn is namelijk duidelijk te zien waarmee Amy worstelt, het geheimhouden van haar niet volgens afspraak veel te vroeg gehaalde haai. Dit geheim is steeds moeilijker te verbergen, de emoties lopen bij beiden op.
Het is duidelijk en bijna hilarisch verbeeld dat de haai steeds meer een probleem wordt. In opeenvolgende tekeningen zie je de haai als metafoor voor het nare gevoel steeds groter worden waardoor een kind zich een voorstelling kan maken van Amy’s frustratie en boosheid. Het laatste is ze vooral op zichzelf of zou ze ook bang zijn voor de reactie van haar vader? Hij laat haar uitleggen na een eerste verbaasde uitroep maar blijft wel rustig ondanks een boze toon. Door zijn woorden ‘Zo gaat onze dag in de dierentuin toch helemaal naar de haaien?‘ breekt het ijs en is het tijd voor een warme knuffel. De haaienknuffel krijgt normale proporties en daarna natuurlijk: naar de haaien!
In dit prentenboek zit veel en dat ontdek je nog beter na meerdere bladermomenten. Gedrag en emotie komen op verschillende manieren voor: eerlijk zijn, naar elkaar luisteren, oog voor de ander en geduld hebben, vertrouwen op, goed maken en meer. Natuurlijk is het onderwerp dieren en dierentuin er ook uit te lichten – zie alle tot in detail herkenbare elementen in de illustraties, maar een deelonderwerp kan ook zijn de impact van reclame of dat jij ook geld hebt om iets zelf te kopen wat niet ieder kind kan in deze tijd. Bij oudere kinderen is geld zeker op te pakken, ook in combinatie met toegangsprijs en de huidige opinie m.b.t. een dierentuin, dus voor- en nadelen. De wegwijzer met pictogrammen kan routebepalend zijn voor een verkeersles of hoe openbare ruimte is ingericht.
Het is ook letterlijk een zoekboek. Vooral voor de nog niet lezende jonge kinderen is er zoals genoemd veel te zien. De ene keer wat duidelijker dan de andere keer wat het zoeken juist leuker maakt: op iedere bladzijde zijn drie dieren te ontdekken die wel in een dierentuin kúnnen voorkomen maar ook in de directe leefomgeving van een kind. De schutbladen geven aanleiding om op Belgische of Nederlandse stranden naar haaientanden te gaan zoeken.
De illustraties zijn vanuit verschillend perspectief getekend wat het een levendig geheel maakt en laat verhoudingen zien. De kleuren van de illustraties zijn gehouden in natuurtinten overeenkomend bij een hedendaags ingericht park. Voor kinderen zullen ze energieker worden als de haaienknuffel met een hardere tint roze in beeld komt welke passend is bij de oplopende emoties. De vormgeving van de illustraties is divers. Afwisselend paginagrote, de genoemde ‘stripvorm of een uitgelichte ronde of rechthoekige scène. Bij het voorlezen merk je op dat de tekst, die soms wat strakker had kunnen zijn, gedrukt in witte ondergrond rustiger leest en dan ook de veelal zwarte omlijning van figuren minder opvalt. Een groter afgedrukt woord laat je anders voorlezen en ook erg leuk is dat je in de tekst verschillende woordbetekenissen tegenkomt als ook de vele opgesomde dieren waardoor je vanzelf gaat opzoeken wat welke is.
Irene de Kroon, alumnus Venster Academy, heeft o.a. de vierdelige informatieve serie ‘Alles is energie‘ kleurrijk geïllustreerd en ‘Naar de haaien‘ is haar eerste mooie met zorgvuldigheid gemaakte prentenboek. Het in de titel ‘Amy’s avonturen’ duidt op een eerste deel van een serie, benieuwd in welk avontuur Amy de volgende keer te zien zal zijn.
‘Naar de haaien‘ is een aantrekkelijk interactief verhalend prentenboek met veel oog voor detail, waarin sociaal-emotionele aspecten goed en herkenbaar tot uiting komen. Door het zoekelement en de onderliggende onderwerpen is het zowel voor jongere als iets oudere kinderen grappig en informatief in te zetten. Het vraagt om vaak voorlezen, geeft veel kijkplezier en na ‘exit’ misschien ook echt ‘Naar de haaien!‘
Voor kinderen vanaf 4 jaar.
Irene de Kroon, Amy’s avonturen naar de haaien, Clavis, 2026, 32 blz., 9789044860757
