door Er zijn schrijvers waarvan je bijna onbewust werk van gaat verzamelen. Vaak zijn dit bij mij de schrijvers die steeds verrassen met een ander onderwerp, soms in andere vorm of vanuit andere invalshoek geschreven verhalen en vaak ook de boeken waarin niet alles wordt uitgelegd, de verbeelding zelf aan de slag kan. Het verzamelen kan zijn door een nog niet toegevoegde titel in de boekhandel tegenkomen of zomaar op een kraam tijdens een bepaalde markt tot een gelukje op een tweedehands website als een titel niet meer nieuw leverbaar is.
Het vinden betekent niet altijd dat een toegevoegd boek gelijk wordt gelezen, het is alleen al genieten om (bijna volledige) oeuvres te zien staan. Weten wat je hebt gelezen, zien waarvan je nog kunt gaan genieten. Het verzamelen geeft de mogelijkheid zomaar een boek uit de kast te kunnen nemen als er een dag(deel) tijd is om te lezen. En dan ook vooraf al weten dat het goed geschreven zal zijn. Bert Natter is één van deze ‘verzamelschrijvers’. Van een dergelijk rijtje wordt standaard een aantal titels toegevoegd aan de vakantiestapel. Dat is ook de reden waarom er een jaar tussen onderstaande gelezen titels kan zitten.
Een eerste kennismaking met Bert Natters werk was ‘Ze zullen denken dat we engelen zijn‘. Een huisgenoot nam het voor mij mee uit de toenmalige plaatselijke Librisvestiging waar Natter het boek die Bookstoreday signeerde. Het kwam op de vakantiestapel, het las en er werd kort iets op sociale media gepost.
Vakantietijd en verzamelde eigen boeken, mogelijk minder uitgebreide besprekingen, toch blijkt tekst weer te langer voor een overzichtsstuk – er kan worden doorgeklikt. Misschien vindt een lezer een tip voor een volgend boek van Bert Natter na het lezen van het bijzondere ‘Aan het einde van de oorlog‘.
Maar nogmaals, ‘mijn verzamelschrijvers’ verrassen telkens met een ander onderwerp of soort verhaal, andere vorm of invalshoek. Het unieke ‘Aan het einde van de oorlog‘ is tenslotte niet voor niets bekroond met de Libris Literatuurprijs 2026 én de Boekhandels Confituurprijs 2026!
Ze zullen denken dat we engelen zijn
Een regenachtige middag vliegt om met deze bijna thrillerachtige roman waarbij je op de eerste bladzijde vol in een terroristische aanslag zit.
Alfred heeft een stoel bemachtigd op een terras aan de schaduwzijde van een plein. Toevallig op hetzelfde moment een onbekende vrouw, Prunella, de andere stoel aan hetzelfde tafeltje. Of niet toevallig? Ze stelt zich voor. Een geldwagen. Kabaal. Chaos.
Zij overleven de aanslag. Verwarring volgt. In werkelijkheid. In gedachten. In een leven. Wat is werkelijk waar van je herinnering? Wat doen misverstanden of onwetendheid met jouw/de waarheid? Verhoren volgen.
Voor meer de aanklikbare titel: Ze zullen denken dat we engelen zijn. Gelezen 19 juli 2018.
Bert Natter, Ze zullen denken dat we engelen zijn, Thomas Rap, 2018, 288 blz., 9789400407640
Remington
‘Mijn vader praatte niet, hij sprak.’
‘Hij was niet in staat het denken stil te zetten.’
Met verhalenverteller Natter een plezierige regendag beleefd. Vele aangestipte zinnen en passages. Van Goethe naar Schubert, Nabokov, Vasalis, Mondriaan, Eliot, Dostojevski, Mozart, Beatles tot aan de Toverberg toe. Intussen bezoek je een paar musea en wordt er een verspringend tijdsbeeld neergezet. Een glimlach bij het opnoemen van de waterstanden maar evenzo een spontane lach bij de regelmatig gevatte dialogen tussen vader de dichter en zoon de kunstenaar.
Graag gelezen, 26 juli 2019. Voor meer de aanklikbare titel: Remington
Bert Natter, Remington, Thomas Rap, 2015, 208 blz., 9789400402706
Aan het einde van de oorlog
‘Diverse boeken over de oorlog en de concentratiekampen heb ik al gelezen, maar dit boek is specifiek over één kamp en de commandant daarvan. Het verhaal zou echt gebeurd kunnen zijn. Als lezer word je er helemaal ingezogen.’
De eerste regels van hij-die-ook-leest-in-dit-huis en zelfs een stuk schreef over een boek.
Ieder Natterboek pak ik zelf op, iets in het onderwerp van Aan het van de oorlog hield mij tegen. En dan zie je ineens de e-reader openliggen met deze titel.
In no-time werden de ruim 600 bladzijden verslonden ondanks de bijzondere opmaak. Toen hij op pakweg 3/4 was, was er de bekendmaking van de nominaties voor de Boekenbonliteratuurprijs – om vervolgens op de shortlist te verschijnen.
De druk werd opgevoerd: een zogezegde gastrecensie verscheen op Lezersgoud. Inmiddels in de top van aangeklikte items, want hoe en wat schrijf je over dit enorm indrukwekkende boek? Kun je erover schrijven, lukt velen het mogelijk niet?
Voor wie het wil lezen wat #hijleestook over deze nominatie schreef hier de aanklikbare titel van ‘Aan het einde van de oorlog‘. Gelezen begin oktober 2025.
Bert Natter, Aan het einde van de oorlog, Thomas Rap, 2025, 640 blz., 9789400408210
Zonderhond
‘Mijn ouders waren geen ‘hondenmensen’, net als mijn schoonfamilie’ – ‘Maar niemand kan een hekel aan Hutsch hebben.‘
Hutsch is dochter Lidewijs hulphond die haar leven een stuk fijner heeft gemaakt.
Naast een memoir voor de geliefde nog vrij jonge labrador is het ook een eerbetoon aan anderen in de familie en met name de moeder die al anderhalf jaar niet meer in haar eigen huis was. Als lezer lees je mee in de laatste momenten van haar leven en van Hutsch.
Een boek niet alleen voor dierenliefhebbers, een boek vol mededogen voor iedereen waarin oprecht en liefdevol over levens van dier en mens wordt verteld zo we allemaal kunnen meemaken, hebben ervaren of kunnen overkomen.
Ook deze Natter werd een vakantielezer, 26 april 2026 in de trein gelezen, voor meer: Zonderhond
Bert Natter, Zonderhond, Thomas Rap, 2026, 125 blz., 9789400408234
Een paar hiervan zijn wel (gedeeltelijk) gelezen, nog geen stuk online, heeft vervolg, daarom voor nu de samenvatting:
(Het is bekend dat er nog een aantal samenwerkingen zijn en vertaalwerk of werk bij andere uitgeverij is verschenen, echter niet gelezen en of in bezit.)
Bert Natter, Begeerte heeft ons aangeraakt, Thomas Rap, 2008, 271 blz., 9789060057155
Bij de vuurwerkramp in Enschede verliest Lucas Hunthgburth zijn beste vriend. Alleen zijn werk als conservator Oude Muziekinstrumenten brengt hem enige verlichting in de jaren van duisternis die daarop volgen. Door een telefoontje van een man die hem een zeldzaam zeventiende-eeuws klavecimbel wil laten zien, belandt de bijna veertigjarige Lucas in een klein Gronings gehucht. Daar trekt een stoet merkwaardige dorpsbewoners aan hem voorbij, bezoekt hij een plattelandskermis, is hij getuige van een bizarre begrafenis en zit hij aan bij een diner dat volledig uit de hand loopt. Maar vooral komt Lucas Hunthgburth in aanraking met een uiterst begaafde en begeerlijke klaveciniste, die de wonderbaarlijkste muziek maakt die hij ooit heeft gehoord. Een verzengende liefde bloeit op. Met Begeerte heeft ons aangeraakt schreef Bert Natter een even groteske als tragische roman over genialiteit & gekte, vriendschap & liefde, muziek & dood.
Bert Natter, Hoe staat het met de liefde, Thomas Rap, 2012, 368 blz., 9789400402416
Maria Hinckelbein is een buitenbeentje. Bijna al haar vriendinnen hebben een man, kinderen en een kookeiland. Zij niet. Na een mislukte studie neuropsychologie heeft ze met geld van haar moeder een boekhandel overgenomen. Het lijkt erop alsof haar leven zich in de winkel zal blijven afspelen, tot ze op een eenzame decemberavond een beroemde schrijver tegen het lijf loopt. Hij verleidt haar mee te gaan naar de première van de verfilming van zijn laatste roman. Haar beste vriendin Welmoed verlustigt zich aan de spannende affaire, maar spanning is niet waar Maria naar verlangt. Ze komt er langzaam achter dat wat ze zoekt begraven ligt in het verleden. Hoe staat het met de liefde? is een eigenzinnig, geestig en ontroerend verhaal over een jonge vrouw die worstelt met het leven en de liefde en die achtervolgd wordt door een verdriet dat teruggaat tot het eiland van haar jeugd.
Bert Natter, Goldberg, Thomas Rap, 2014, 560 blz., 9789400403581
Ooit schreef Sebastian Savage in een boek over Bach dat hij diens beroemde leerling Goldberg als een volkomen oninteressant fenomeen beschouwde. Na de tragische dood van zijn zus besluit Savage een kwart eeuw later in Dresden op zoek te gaan naar de sporen die het legendarische wonderkind heeft achtergelaten in archieven, brieven, documenten en in de straten van de barokke stad. Obsessief reconstrueert hij het korte bestaan van een van de schimmigste figuren uit de muziekgeschiedenis en komt Goldberg tot leven in een reeks bizarre avonturen.
Goldberg is een ode aan Dresden, de grillige krullen van de rococo, het genie van Bach, de verbeelding en de tragikomedie van het leven. Daarnaast schetst Bert Natter een liefdevol portret van een man uit onze tijd, die zijn onderwerp met een ongekende intensiteit op de hielen zit, zonder dat hij zelf begrijpt waarom.
Bert Natter, Leven met Lidewij, Thomas Rap, 2022, 240 blz., 9789400407367
Leven met een dochter met een meervoudige beperking
Met haar achttiende verjaardag in het verschiet zal Lidewij voor de wet volwassen worden. Toch blijft ze vanwege een meervoudige beperking in zekere zin altijd een kind dat zich op geheel eigen, unieke wijze ontwikkelt. In Leven met Lidewij schetst Bert Natter een liefdevol portret van zijn dochter. Hij doet een poging de werking van haar brein te doorgronden en haalt herinneringen op aan de tijd dat Lidewij nog thuis woonde. Daarnaast gaat hij op zoek naar hoe er in vroeger tijden werd gedacht over kinderen met een beperking. Gaandeweg probeert hij een antwoord te vinden op de vraag wat een mens eigenlijk een mens maakt.
