door De titel van dit boek is al heel herkenbaar voor jongere kinderen: én het woord juf zit erin, én het woord reis. Dat is zeker in de vakantieperiode heel herkenbaar. Naast die herkenbaarheid om te starten met het boek, vragen kinderen zich soms natuurlijk af: ‘Bestaat de juf eigenlijk ook buiten school?’ Talhaoui komt met een antwoord op die vraag!
Het verhaal loopt echt van kaft tot kaft. Op het schutblad voorin zie je de laatste schooldag, juf zwaait bezweet iedereen uit en de kinderen gaan naar huis met tassen, ballonnen, knutselwerkjes en wacht… daar steekt een kind ook een mooie tekening in jufs tas! Dan stapt juf Selma in haar volgepakte bus, die we al op de voorkant zagen. Haar eigen naam in letters en cijfers op het nummerbord, en ook de landen waardoor ze reist en eindbestemming zijn al af te leiden van de kaft. Herkent de lezer de vlaggen misschien al?
Bij ieder land zijn kenmerkende tekeningen gemaakt. Op naar de boot naar Marokko, waar Marruecos op staat. In welke taal zou dat Marokko betekenen? Ze koopt een tas met de valuta dirham, waarom zijn dat geen euro’s? Via de stad, door de woestijn, met Moesie – het aapje dat heeft besloten met juf Selma mee te reizen – rijdt ze naar oma. Selma heeft Nederlands lekkers meegenomen en oma heeft typisch Marokkaans eten gemaakt. Juf Selma schrijft een ansichtkaart voor de klas, en dan is het tijd om weer naar huis te gaan. Op de boot staat in Arabische letters iets geschreven, welke bestemming zou op de boot staan? Vervolgens begint het schooljaar weer en vergelijken de kinderen hun mooie kaarten en tekeningen van vakantiebestemmingen waar ze heen willen of heen geweest zijn. Op het laatste schutblad heeft Kamalia Talhaoui extra uitleg gegeven over dingen die in het verhaal voortkomen. Zoals hoeveel aapjes er in de stad zijn, wat typisch Marokkaans eten is, waar het land ligt, wat de valuta is, wat gebruiken zijn en wat een tajine is bijvoorbeeld.
Ik vind dit echt een heel leuk boek. Alleen al het feit dat een juf laat zien aan (de) kinderen dus ook een leven buiten school heeft, dat ze een oma heeft en ook een een culturele achtergrond die voor veel kinderen in de klas toch wat onbekend zal zijn.
De verhaallijn van het aapje vind ik geen ongelofelijke toevoeging, maar kinderen zullen er zeker om kunnen lachen en daarom geeft het het verhaal zeker wat guitigs. Dat de aap een hoedje krijgt valt ook te bespreken, aan het einde staat ‘hij gaat gelukkig weer terug naar z’n eigen familie’. Dit is wellicht een goed onderwerp om over te spreken, wat is normaal in een bepaalde stad en hoe ga je om met wilde dieren?
Ook kun je als lezer nog stilstaan bij de hoofddoekdracht in het boek. Het lijkt alsof de juf bij oma haar hoofddoek losser draagt dan in de klas en het openbaar, bij oma thuis zie je meer haar van zowel oma als juf Selma. Ook is er mogelijk sprake van meer ‘praktische’ dracht, met een knoop achter het hoofd in plaats van omgewikkeld. Leuk om te bespreken in de klas of kinderen hier meer van weten, of ze dit misschien herkennen van thuis of uit de buurt, hier meer over op te zoeken of het samen te vragen aan iemand die er meer over weet.
Er zijn, naast de gewoon écht leuke, kleurige tekeningen van Natascha Stenvert ook echte kindertekeningen opgenomen op de laatste pagina. De juf bespreekt haar eigen ansichtkaart en reiswensen en -dromen van de kinderen. Het is fijn dat er gevraagd wordt naar ‘waar je bent geweest of waar je naartoe wilt’, want natuurlijk gaat niet ieder kind op vakantie om welke reden dan ook en zo wordt wel ieder kind bij het kringgesprek betrokken.
Er komen heel veel culturen voor in de boeken over juf Selma, juist ook bij de kinderen in de klas, zonder dat daar extra aandacht op is gevestigd of er weer iets speciaals over gezegd moet worden. Hetzelfde geldt voor het feit dat nu eens de hoofdpersoon in plaats van bijfiguur een hoofddoek draagt, zonder dat daar de aandacht op gevestigd moet worden. Het is er gewoon. Dit is hoe we kinderen tolerantie bijbrengen en dat iedereen in de maatschappij er gewoon is. Als we alles en iedereen apart blijven benoemen, houden we in stand dat iets ‘bijzonder’ is.
Er staat voor een kleuter wel veel tekst in het boek, het is dus echt een voorleesboek. Het zal waarschijnlijk nodig zijn dat het boek meermaals wordt voorgelezen voordat een kind het écht helemaal begrijpt; de eerste keer is het best veel informatie. Dit daagt het kind echter uit om het verhaal tot zich te nemen en zal het taalvermogen zeer zeker doen groeien.
Naast Juf gaat op reis hebben Talhaoui en Stenvert twee eerdere boeken gemaakt in de reeks. Juf, wat voor haar heb je? gaat over dat de de kinderen het haar van de juf niet kunnen zien, maar wel heel nieuwsgierig zijn naar haar haar. Zou ze blauw haar als water hebben, chocoladebruin, kaal zijn, kroeshaar hebben zoals Titi of haar dat net zo wijd is als de wereld? Juf Selma’s kinderen fantaseren er op los en aan het eind van het verhaal laat de juf haar haren zien in de klas.
In het vervolg, Juf op de bakfiets, gaat de juf kennismaken met de ouders van alle kinderen. Bij Li leert ze waarom het meisje soms moe is in de klas, maar hoe haar ouders dat oplossen, bij Stella leert de juf over Gambiaanse gebruiken en Luuk laat zien wat hij geleerd heeft op pianoles. Zo brengt Stella bij ieder kind een cactus en komt ze thuis bij ieder kind. Of het nou een groot huis is, een appartement of dat een kind binnen de asielopvang verblijft, ze leert ieder kind beter kennen en heeft aandacht voor iedereen. En, zoals ook bij Juf gaat op reis en Juf, wat voor haar heb je? wordt er aan het eind van Juf op de bakfiets een boel gefantaseerd door de kinderen in de klas. Hoe zou het huis van de juf er uitzien? Het zijn stuk voor stuk überhaupt al leuke boeken en zijn ongelofelijk inzetbaar voor begrip, samenleven en leren van elkaar.
Kamalia Talhaoui & Natascha Stenvert, Juf gaat op reis, Leopold, 2026, 32 blz., 9789025889463
Kamalia Talhaoui & Natascha Stenvert, Juf , wat voor haar heb je?, Leopold, 2023, 32 blz., 9789025882198
Kamalia Talhaoui & Natascha Stenvert, Juf op de bakfiets, Leopold, 2024, 32 blz., 9789025886264
