Prentenboeken zijn voor iedere leeftijd, zelfs voor volwassenen. Leo Timmers laat dit zien met Kiki & ik. Twee andere voorbeelden die direct bovenkomen: Een zee van liefde (Pieter Gaudesaboos)*) en De vrouw en zijn hoofd (Benny Lindelauf & Ingrid Godon). **)
Van bovengenoemde titels is het ene boek is mogelijk eenvoudiger te interpreteren dan het andere. Bij de beelden van deze makers kan ook een eigen verhaal worden bedacht, gedacht of ervaren waardoor er een wereld opengaat, emotie wordt gevoeld en herinneringen kunnen bovenkomen. Niet zelden zijn deze prentenboeken zonder leeftijd universeel in onderwerp. Liefde en vriendschap naast eenzaamheid, loslaten en vertrouwen. Hoe waardevol zijn dan deze werken waardoor er opening tot gesprek op gang komt, verwerking ontstaat en rust in gedachten kan zijn?
Een allereerste blik op Kiki & ik, de zon scheen acuut, deden de woorden ‘wat een cadeau’ ontlokken. Vervolgens werd het stil. Kijken, bladeren, kijken, denken. Het boek werd neergezet, in het zicht, niet geopend. Het kan voldoende zijn om enkel deze minimalistische, zo krachtige omslagillustratie te zien om te kunnen verdwijnen in al die beelden van landschappen en gedachten. De landschappen in kleur en werelden met gedachten in zwartwit voor ervaringen die het leven je kunnen geven. Soms ongevraagd brengen. Dat ervaart Polly het paard ook. Polly vertelt.
Een volgende keer werd er gebladerd met het oog van een kind. Een frisse blik ziet andere of juist de details, – dieren, verklede figuren, veters en schoenen, de linnen rug, – ziet een scala aan fabelachtige kleuren, te ontdekken streken en geeft misschien eigen woorden aan het zwartwitverhaal. Een wereld gaat open door dit boek, met binnenin van het meest fantastische purper aan de horizon tot verfrissende spetters van een bijna monsterhoge golf.
De uitbundige kleuren op de bladzijden met gezamenlijke tochten contrasteren met de verhalende bladzijden. Op die laatste zijn het paard en het meisje in enkel zwarte inkt getekend waarbij iedere pennenstreek wordt gezien en met eenzelfde precisie de tekst strak is neergezet. De verschillende dagelijkse handelingen van voeren tot schoonmaken ‘Kiki deed alles voor me.‘ of de plaat met ‘Kiki had veel fantasie!‘ vertellen veel over spel en basisverzorging. Daarna ontdek je kleine veranderingen in houding en mimiek – gedrag, emotie en karakter. Er kan worden opgemerkt dat vanaf dag één waarop Kiki kennismaakt met Polly de band tussen de twee enorm is gegroeid. Niet alleen is Kiki fysiek groter geworden, ook de groei in sociaal-emotionele ontwikkeling komt tot uiting. Polly: ‘Maar op een dag veranderde alles.’ Kiki gaat een andere richting uit, wel in het schijnsel van een licht waardoor er hoop en vertrouwen kan zijn dat echte vriendschap niet verwatert.
Bij het zien van dit bijzonder en groot formaat boek viel ook direct op hoe de titel is neergezet. Het ‘ik’ met een kleine letter, het duidt op de verteller, op de verhouding tot elkaar. Het titelblad kan een vermoeden geven wie van de twee die verteller is, kijk naar blik en houding van Polly. De eerste dubbele zwartwit illustratie vertelt: ‘Eerst was er een lange, kronkelende weg.‘ waarmee het vertelperspectief voor de oplettende lezer duidelijk zal zijn. Kiki komt op de plaat ervoor uit huis gerend, de auto met trailer tegemoet. Polly blijft gericht op één persoon: ‘Kiki wist altijd waar naartoe.‘ Zij is ook degene die van eenzaamheid lijkt te verdwijnen. Ontroerende illustraties.
De platen voelen als een ode aan de natuur in al haar grootsheid. Als vader met Kiki bij hun huis komt aanrijden kun je je zomaar wanen onderaan de Rocky Mountains. De verblindende zon vanachter de bergtoppen en de sparren, om daarna de verbluffende zonsondergang bij een ten zuiden ervan gelegen kloof te ervaren. Een volgend moment galoppeert Polly met Kiki langs een rotsige oceaankust waardoor je nauwelijks de einder kunt zien. Dat het paard Polly heet wordt duidelijk hoe de vader met ook alle liefde een naambordje bevestigt terwijl Kiki al wegspurt op het paard. Door perspectief, zie de diepte en verhoudingen, lijkt het of de twee te gast zijn in ieder landschap. De natuur is ook door majestueuze weersomstandigheden in alle seizoenen aanwezig. Prachtige illustraties die je keer op keer laten kíjken. In een video op Timmers Instagramaccount vertelt hij over de plaats waar hij inspiratie kreeg voor dit wat hij noemt zijn meest persoonlijke boek. En dat zie je door persoonlijke beelden. Dat ervaar je door het boek.
Leo Timmers heeft al menigmaal verrast met een nieuw prentenboek. Altijd doordacht en van hoge kwaliteit. Een huis voor Harry was in 2019 prentenboek van het jaar. In hetzelfde jaar werd ‘Aap op straat’ verkozen tot één de tien beste prentenboeken door de New Yor Times. Met Het eiland van olifant gebeurde dit in 2022 opnieuw. Kiki & ik is van nog andere rangorde, onthoud het.
Er zijn nog meer bekroningen, enorme hoeveelheid vertalingen en ontzettend veel kinderen die zijn werk omarmen én begrijpen. Dat volwassen dit ook zien kun je door de nominaties voor twee prestigieuze bijzondere prijzen concluderen: voor zowel de Hans Christan Andersen Award als ook de Astrid Lindgren Memorial Award, beide bekendmakingen zijn in het voorjaar van 2026.
Eigen interpretatie is mogelijk, het kan iets losmaken ondanks dat, of juist doordat, het verhaal beeldend en in woorden treffend wordt verteld. Er valt veel te ontdekken en te ervaren aan gedrag en emoties, kunt begrippen leren kennen. Bijv. opgroeien, loslaten, missen, eenzaamheid, vertrouwen en twijfel, opnieuw beginnen en weten dat verandering niet minder maar anders of zelfs rijker kan zijn. Bovenal spreekt uit alles de kracht van vriendschap, de saamhorigheid en de liefde voor elkaar.
De landschappen zijn zo intens weergegeven dat het lijkt of de kijker zelf een scène meemaakt, het kan melancholie bewerkstelligen. Je ziet, voelt, ervaart en hoort. De plaat met de brug en de waterval blinkt hierin uit.
Het ambachtelijk zeer gedetailleerd tekenen met inkt laat genietend met aandacht kijken. Al die houdingen van het paard, van het energieke tot het moedeloze, de ogen, de spieren, het is fantastisch en veelzeggend. Je sluit het boek na de laatste slotscènes met een zonnige glimlach, inderdaad ‘wat een cadeau’.
Kiki & ik is een uniek prentenboek voor alle leeftijden. Kinderen zullen volop genieten en keer op keer bladeren voor dit unieke verhaal. Door de betekenisvolle gelaagdheid is het ook voor volwassenen een verhaal om aan voor te leggen zodat die open verwonderende blik die een kind zo eigen is weer naar boven wordt getoverd. Wat een pracht van een waardevol kunstboek heeft Leo Timmers toegevoegd aan zijn al rijke oeuvre en gegeven aan de lezer in brede zin. Een groots klein verhaal. Dit noem je nu een parel.
Een persoonlijke favoriet is altijd geweest Waar is de draak? het boek dat zelfs gesigneerd is, met ‘Kiki & ik‘ heeft het geduchte concurrentie gekregen. Kiki & ik raakt. Meer dan de 5*. Ontdek het. Geef het cadeau.
Leo Timmers, Kiki & ik, Querido, 2025, 72 blz., 9789045130255
Meer van Leo Timmers op deze site:
Een huis voor Harry
met Bette Westera – Altijd samen
Het monstermeer
De bril van Beer
Het eiland van olifant
Waar is de draak?
een oeuvre-overzicht met de ook aanwezige andere titels in de boekenkast zou terecht zijn
*) Een zee van liefde is wel in posts, niet op Lezersgoud besproken. Een absolute favoriet als er zelfs ingelijste prints in huis hangen.
En ja een gesigneerde Een zee van liefde staat altijd binnen handbereik.
**) Inmiddels staat er een door beide makers gesigneerd exemplaar in de kast, om af en toe eruit te nemen.
