Zusje van Janneke Schotveld en Rifka Mels is een goed verhaal! Sluit mooi aan bij de campagne Goed Verhaal! en sluit tegelijk goed aan bij de belevingswereld van jongeren. Om die reden een terechte winnaar van de prijs Beste Boek voor Jongeren 2026.
Rifka fietst in hoog tempo weg van haar zusje. De lezer weet nog weinig over het waarom, alleen dat het moeilijk was om weg te gaan, uiteindelijk dat het fijn is om toch te gaan, weg te zijn, los te komen.
Niet nadenken, trappen.
Een waardevol en krachtig verhaal door de fijne en toegankelijke schrijfstijl, opbouw van verhaal en door de aanwezige en goed uitgewerkte onderwerpen. Iedere lezer van het boek zal er ongetwijfeld iets uithalen: m.b.t. tot jezelf of misschien m.b.t. een ander. De een zal meer herkennen dan een ander, maar iedereen zal er iets uithalen.
De fietstocht blijkt een vlucht, onder andere voor meer lucht. Rifka ervaart geen lucht; ze worstelt met haar identiteit, omdat deze niet geaccepteerd wordt. Haar geaardheid is meer een worsteling voor anderen in de omgeving en daardoor voor zichzelf. Het is een worsteling om jezelf te mogen zijn. Jezelf mogen zijn mag, maar binnen bepaalde kaders als het gaat om het geloof in een gereformeerde omgeving. Het geloof speelt ook hierin een rol, want een specifiek boek zal Rifka weer ‘genezen’ en haar ouders bidden voor haar en haar zus.
Loskomen van het geloof en daarmee voor je gevoel ook van je ouders/familie, in hoeverre kan je je zelf zijn? Sta je het jezelf toe? Houden je ouders dan nog wel van je? Gevoelens zoals schuldgevoel, loyaliteit en liefde komen voorbij.
En in dat alles moet Rifka ook nog dealen met een situatie van verlies en rouw. Ze zorgde voor haar zus, miste daarin een rol en steun van haar ouders. Voor haarzelf, voor haar zus. Haar zus is opgenomen (geweest) door aangeboren mentaal ziek zijn, niet doordat ze gek of bezeten was. Rifka moest omgaan met manische depressieve perioden van haar zus en voelt zich schuldig over de situatie met deze afloop.
De fietstocht is een vlucht, maar een die uiteindelijk iets meer lucht geeft. Het zoeken van je eigen weg, letterlijk dit keer ook, maar ook in het vinden van je eigen mensen, vertrouwen, ruimte voelen om jezelf te zijn en je verhaal te delen.
Een mooi, goed geschreven en waardevol Slashverhaal. Wellicht dat voor sommige lezers prettig is om een triggerwarning vooraf te lezen m.b.t. de situatie van Tab, de zus van Rifka. Mocht je het hier willen weten, selecteer de tekst hierna:
zelfdoding.
Niet alleen voor jongeren goed leesbaar, ook voor volwassenen/ouders/docenten is het een verhaal voor bijv. meer inlevingsvermogen in (leef)situaties van jongeren en gesprekken.
Zusje is onderdeel van de Slashreeks waarin waargebeurde verhalen van jongeren worden verteld door Nederlandse auteurs in samenwerking met een jongere.
Hier vind je een andere recensie over Zusje.
Janneke Schotveld en Rifka Mels, Zusje, Querido, 2025, 192 blz., 9789045130590
