door Kan één eenzaam meisje
in haar eentje
een beschaving zijn?
Een bedacht stiekem slaapfeestje van Maddie en twee vriendinnen gaat plotseling niet door. Maddie besluit toch niet naar haar ouders te gaan, maar de nacht alleen door te brengen in het huis van haar opa en oma. De keuze vanuit haar brein als gewone jongere, pakt helaas minder goed uit. Ze wordt alleen wakker en blijkt ineens ook alleen te zijn in de buitenwereld. Iedereen is plots weg, geëvacueerd, maar naar waar, hoe, waarom? Geen idee.
Alleen van Megan E. Freeman is een verhaal dat raakt door de onderwerpen en vooral door het gebruik van versvorm. De verzen zijn verschillend in vorm, maat en wel of geen hoofdlettergebruik. Per bladzijde/hoofdstuk en in haar totaliteit heeft het invloed in hoe het verhaal overkomt en hoe de lezer het toch zich neemt. Rijm, ritme en/of alliteratie helpen om stemmingen of houdingen over te brengen.
De verschillende delen in het verhaal geven de mentale staat van Maddie overkoepelend mooi weer. In weinig woorden wordt een verhaal verteld waarin de zwaarte van de situatie van Maddie en haar emoties goed overkomen, soms zelfs voelbaar zijn. Wanhoop, eenzaamheid, overleven, doorzettingsvermogen, hoop, ‘wat als’, kracht, moed, overleven, acceptatie.
In de eerste dagen went Maddie aan de situatie. Bij het zoeken naar middelen om te leven, laat ze netjes briefjes achter in huizen waar ze iets meeneemt. Later niet meer, als leven overleven wordt. In het begin let ze op hoe ze de huizen van haar ouders achterlaat, later wordt het haar huis en leefomgeving. De kans dat iemand nog komt is klein.
Hoe je mentale gesteldheid is, heeft invloed op hoe je de dagen doorkomt en hoe het lukt om te leven. Om (fysieke) kracht en moed te blijven vinden om door te gaan. Hond George helpt door haar gezelschap te zijn, haar vindingrijkheid helpt haar om op haar manier haar leven voort te zetten. Als er geen internet is, bedenkt ze dat de bibliotheek alle informatie op papier heeft. Er gaat een wereld voor haar open. Adviezen die ooit gegeven zijn door haar ouders, komen boven en helpen haar met (logisch) nadenken. Ze verlegt (noodgedwongen) grenzen en probeert toch auto te rijden ondanks dat dit niet ‘mag of kan’. Haar straal vergroten van voedselwinning en dus overleven is belangrijker. Wel met helm voor extra veiligheid, dat wel.
Waanzin en eenzaamheid gaan met elkaar gepaard. De hoop dat alles nog goedkomt houdt haar op de been, maar langzaam nemen de ‘wat als’ vragen het over.
eenzaamheid en waanzin
zijn metgezellen
en het is moeilijk om
de een toe te laten
zonder dat je de ander
ook uitnodigt
–
‘Is er iets wat ik zou moeten doen maar niet doe?
Is het mijn fout dat we nog niet gered zijn?’
–
Maar er zijn veel dagen
waarop het hopen
zelfs nog moeilijker aanvoelt
dan het eindeloze zoeken
naar eten en brandstof.
Maddie doorstaat in een paar jaar alleen zijn een tornado, koude winters, warme zomers, plunderaars, wonden, gevaarlijke honden, angst, honger, eenzaamheid, onweer, ingeslagen bliksem met verwoestende brand als gevolg, overstroming als gevolg van hevige regenval. Vaak gevechten in haar hoofd, soms fysieke gevechten.
De overstroming bracht ook nieuw leven in de vorm van zaden voor planten. Een nieuw begin in de natuur, maar ook voor haarzelf. Een begin door acceptatie en verzoening van de situatie.
Hoewel het hoofdthema overleven en alleen zijn/eenzaamheid is, speelt familie en kind van gescheiden ouders zijn ook een rol. Het is een gegeven in dit verhaal en voor mijn gevoel een keer eens geen moeilijkheden hieromheen.
regelmatig herenigd
met de ene ouder
regelmatig gescheiden
van de andere
een lid van de
zwerfclub van
kinderen van
gescheiden ouders
die elke week
de overstap maken
in overeenstemming met
de omgangsregeling.
Wanneer ze op haar voedseltochten bij modelwoningen (in aanbouw) voor modelgezinnen komt, vraagt ze zich af waarom samengestelde gezinnen of kinderen van gescheiden ouders geen modelgezinnen zijn. De manier waarop ze aan haar ouders, stiefouders en stiefbroers denkt, is liefdevol.
De (volwassen) lezer kan zich afvragen of de evacuatie wel erg plotseling was en waarom dat zo geruisloos leek te gaan, maar uiteindelijk gaat Alleen niet om de evacuatie, maar om de gevolgen.
Freeman verwerkt onderwerpen in het verhaal, o.a. een boekverslag van Maddies broers, niet voor niets. Alles lijkt van meerwaarde met precies de juist gevonden woorden. Achter in het boek vertelt ze dat dit verhaal in verhaalvorm niet goed genoeg werkte, het werd beter nadat ze het herschreef in de huidige vorm. Mooi is dat ze tips en voorbeelden geeft m.b.t. poëzie.
Alleen is erg goed geschreven én vertaald door Tjalling Bos. De boodschap dat je denkwijze, veerkracht om met bepaalde situaties om te gaan en mentale gezondheid belangrijk is en de wisselwerking ervan, komt mooi naar voren. Het een beïnvloedt het ander. Daarnaast laat het ook de veerkracht, vindingrijkheid en overlevingsmechanismen van jongeren/mensen zien.
De lezer kan nadenken of dit einde goed is of minder goed. Bevredigend? Ja en nee. Zoals Maddie geleerd heeft: in het leven weet je ook niet hoe alles afloopt of gaat lopen. Dat het verhaal stopt op dit punt vind ik mooi gedurfd en precies goed.
Een aanrader voor 12+ en volwassenen.
vastgehouden worden
gezien worden
gehoord worden
gekend worden
dit zijn de voedingsstoffen
die ontbraken
in mijn dieet
van de afgelopen drie jaar
Megan E. Freeman, Alleen, vertaling Tjalling Bos, Luitingh-Sijthoff, 2026, 400 blz., 9789021061955
