door Elle, 11 jaar, houdt van lijstjes maken. Van dingen waar ze blij van wordt bijvoorbeeld: bovenaan staan aardbeien.
Bij de afbeelding van Floris Tilanus bovenaan het hoofdstuk ga je daar als lezer meteen in mee, zo smakelijk ziet het eruit.
Vijftig seconden lijkt eerst over een normaal meisje met een observerende blik te gaan, al gauw is duidelijk dat Mireille Geus over een wereld schrijft die niet helemaal de onze is. Elles vader heeft als beroep tijdwaker, hij moet het verloop van de tijd in de gaten houden. Haar moeder is dokter met als specialisme kabouters. Elles zus is ouder dan zij maar nu al kleiner. Elle zit inderdaad in een groeispurt, is groter dan iedereen maar houdt meer dan andere kinderen van verstoppen. Ondanks dat ze met kabouters, trollen en elfen in de klas zit, valt ze op.
Door Elles ogen beleef je haar dag die normaal begon maar niet zo zal eindigen. Terwijl ze hoort dat haar moeder is begonnen met de Grote Inentingsdag voor kabouters, haar zus buiten met de buurjongen hand in hand zit, ziet ze haar vader in slaap vallen voor de grote tijdwakersklok. Tijdwakers hebben maar vijftig seconden per dag om te rusten en die waren al geweest. Hij vraagt Elle zijn bril op te zetten en tijdwakers in andere tijden om hulp te vragen. Ook zij heeft 50 seconden…
Wat dan volgt is een bijzonder, filosofisch en soms dromerig verhaal over een meisje dat op zoektocht gaat naar antwoorden om de tijd niet in de war te laten lopen en daardoor dingen over haar eigen leven ontdekt. Elle blijkt aanleg te hebben voor het omgaan met de tijd: 50 seconden lijkt kort, maar de klokken in verschillende tijden/werelden lopen niet synchroon aan elkaar. Het heen en weer gaan tussen die werelden die op elkaar lijken draagt bij aan de dromerige sfeer die over het hele verhaal ligt.
Geholpen door eigengemaakte lijstjes en gevoelens die ze ontdekt, brengt Elle orde aan in haar hoofd dat in korte tijd op z’n kop wordt gezet. Tegelijk komen er grote filosofische vragen over het abstracte begrip de tijd voorbij en denkt de lezer ook mee over ‘seconden die soms uren duren en uren die voorbij vliegen als secondes’.
Je kunt als lezer bijna niet alleen passief dit boek tot je nemen. Ook al is Vijftig seconden gesitueerd in een andere wereld met vreemdsoortige wezens, gaat het over universele thema’s als familie, opgroeien, samenleven. Elles gedachten laten je vanzelf nadenken over je eigen leven, herinneringen en beleving van tijd. Hierdoor en door de toegankelijke tekst is het een verhaal voor iedereen vanaf circa 11 jaar.
Het boek in het geheel is een kunstwerk door de illustraties van Floris Tilanus en er is veel aandacht besteed aan de vormgeving door Marc Suvaal. Tilanus is met grijze potloden aan de slag gegaan met zoveel oog voor detail dat je oog vanzelf blijft hangen. Toast met een klontje boter, een bij, de tijdwaker met een snotdruppel, een schaaltje aardbeien met suiker. Persoonlijk grappige favoriet: een rijtje kabouters dat angstig wacht op een injectie (het blijkt een angstig volk). Eén prent is in kleur, als het ware de sleutel van het hele verhaal. Ik verklap dus maar niet waarom het zo passend is.
De hardcover uitgave leg je gemakkelijk open voor je neer; op de bladzijden is alle ruimte voor de combinatie van tekst en beeld waar die er om vraagt. Details die bevorderlijk zijn voor de leesbeleving.
Vijftig seconden is een mooi boek om tijd voor te nemen en dan naar Elles voorbeeld toe te voegen aan een lijstje met dingen waar je van houdt. Een verhaal dat tot nadenken stemt en vast in beeld komt van bepaalde categorieën boekenprijzen.
Mireille Geus, Vijftig seconden, ill. Floris Tilanus, Lemniscaat, 180 blz., 2026, 9789047716761.
Opgenomen in het overzicht met boeken over tijd.
