door Reservekinderen brengt de lezer naar het hertogdom Gelre in het jaar 1371 en later. Hertog Reinoud van Gelre is net overleden en zijn (bastaard)zoon Jon maakt vanaf een andere kant kennis met luxe en macht in zijn leven. Niet gebruikelijk voor een reservekind; zij kunnen gebruikt worden door de adel als hen dat uitkomt. Jon hoort dat hij niet het enige reservekind van Gelre is, uiteraard gaat hij op zoek naar hen. Gelre is verwikkeld in een burgeroorlog en roofridder Herbern van Putten draagt daar graag zijn steentje aan bij. Het was misschien niet helemaal de bedoeling dat zijn kasteel middelpunt van de strijd wordt.
Na een paar boeken in januari die prima lazen en leuk waren, maar geen wauw-factor hadden, was dit boek meer dan welkom. Reservekinderen van Joke Eikenaar lag al een paar weken te wachten op het moment dat ik meer tijd had om er écht in te duiken. Eikenaars eerdere boek Het zoete water beviel goed.
Boeken over de Middeleeuwen lees ik graag, het is een interessante tijd. Als ik merk dat ik niet nadenk over gebeurtenissen, plotlijnen of uitspraken van personages, is dat voor mij een teken dat er goede research is gedaan én goed verwerkt. Ik ben geen historicus, maar door de wijze van schrijven, de Middeleeuwse sfeer en aanwezigheid van namenlijst en verantwoording twijfel ik niet aan de inhoud. Wat een verademing! Wat een fijn, goed historisch boek!
In de eerste 100 bladzijden maak je kennis met alle hoofdpersonages. Afwisselend lees je vanuit Noud/Rieks, Maura, Wolf, Jon en Lidy. Het perspectief van Maura wordt rond bladzijde 90 gepresenteerd en dat is fijn, omdat je de andere belangrijkste mensen en plaatsen dan al kent.
De schrijfstijl van Eikenaar is vlot, helder en passend in de tijd. Begrippen zijn duidelijk en de Middeleeuwse levenswijze komt goed naar voren. Reservekinderen zit goed en logisch in elkaar, de spanningsopbouw is goed en de wisselende perspectieven dragen hier zeker aan bij. Ieder hoofdstuk is daarnaast voorzien van plaats- en tijdsaanduiding en met de informatieve kaarten op de schutbladen is het ook een educatief verhaal.
Het mooie aan de wisselende perspectieven is dat de personen uit verschillende lagen van de bevolking komen en daarmee hun levens en de oorlog van verschillende kanten worden belicht. Het verhaal en de personages krijgen daarmee nog meer diepgang.
De definitie van luxe, vrijheid en vriendschap wordt verschillend ingevuld. Rieks heeft dwerggroei, maar nadat hij meegenomen wordt door Van Putten wordt hij ingezet en gebruikt als nar en manusje-van-alles. Hij krijgt de naam Noud en naast zijn nieuwe naam en rol voelt hij zich ook beter. Hij voelt zich iemand. Lidy is de dochter van Van Putten, maar ondanks de adel en de luxe voelt ze zich gevangen en mag ze amper iets. Beide snakken naar vrijheid, gezien worden en gezelschap.
De spanning in Reservekinderen heeft niet alleen te maken met de oplopende strijd waarin gevochten en gemoord wordt. Dat heeft ook te maken met macht, intrige, bedrog, manipulatie, vernedering en onderdrukking, identiteit, arm/rijk, geloof, verraad en natuurlijk de bastaardkinderen/reservekinderen.
Reservekinderen is een heel goed uitgewerkt en meeslepend historisch jeugdboek. Kom maar op met die nominatie voor de Thea Beckmanprijs!
Joke Eikenaar, Reservekinderen, Illustraties Martijn van der Linden, Luitingh-Sijthoff, 2025, 396 blz., 9789021055886
