Edward van de Vendel & Marije Tolman – Ook als je verkouden bent hou ik van jou – 12,5 gedichten 4

Het kan zomaar zijn dat je valt voor een omslagillustratie, ook als je verkouden bent. Mij overkwam het alvast wel. Wat een fantastische plaat van Marije Tolman waarin veel, zo niet alles, schuil gaat wat je binnenin dit deel uit de reeks 12,5 gedichten ook tegenkomt.
Van achter naar voor en vice versa neem je vervolgens het boek diverse keren door voor eerst de tekeningen. De ene keer paginagroot, de andere keer een detail of kleinere illustratie, soms in combinatie met foto’s zoals in het onovertroffen ‘Vosje’ waarvoor beide makers in 2019 een Zilveren Penseel resp. Zilveren Griffel kregen toegekend.

Je ontkomt er logischerwijs niet aan dat je intussen al een regeltje meeleest van Edward van de Vendels geweldige taal in een gedicht. Bijv. in ‘Ja’ waarbij een heerlijke krekel en tor samen een rondedansje doen. Misschien ziet een lezer een ander diertje in fantasie, een feit is wel dat de ene een Cadeau met een hoofdletter is voor de ander, zie het meeneempakketje met strik, want zo de titel zegt van deze bundel: ‘Ook als je verkouden bent hou ik van jou.’
De titel is ook de eerste zin van ‘Ja’ en gniffel je spontaan bij:
als je de hik hebt. / als je een tic hebt. ‘(…) ook al ben je snot. / ook al ben je snip. Ze lijden wat af die twee in de liefde van de levenslange gloeiende griep.

De verwondering, het eigenwijze, nukkige, deemoedige, grappige, teleurgestelde, zelfgenoegzame, bedeesde, schattige, geruststellende, eenzame, vertroetelende, genoeglijke en welke houdingen, karaktertrekken of emoties er meer op te sommen zijn, maar vooral het enorme saamhorigheidsgevoel dat het verliefd zijn tot houden van in vele vormen kan zijn, spreekt uit alles wat aan Tolmans beeld aan je oog voorbijtrekt. Gelachen om de bever die met z’n verliefde vleugeltjes triestig de wijk neemt – terug naar de amateurs maar weer -, maar ook die hoog en droog oeverloos gedichten zit te pennen terwijl je woorden opvangt over een zich schamende en stotterende wc-pot. Of taal is naadloos aangevuld door beeld. Bijv. als bij ‘Wedstrijd’ de verliefheidssport en het blozenonderdeel is geweest verschijnen vlinders in kleurrijke hevigheid:

Daarna begint het vlinders kweken. / Verpoppen duurt natuurlijk weken / … fel van kleur en flink gespikkeld.

De vlagkolibrie mag een eigen lijstje krijgen, een zoevend toefje. Een geweldige verbeelding van ‘Wij’ en je denkt echt op een dag krijg je die van mij. De bladzijden met vogels Gigi en Jojo kun je zomaar vijf keer heen en weer bladerend bekijken. Een enorme mimiek spreekt uit deze acht bladzijden. Eén gedicht, vijf verzen en zes paar datende fladderaars. Dat daten niet eenvoudig is en daarmee het leven niet zo begrijpt ondervindt Jojo in de praktijk:
Je stelt nooit eens een vraag stel eens een vraag ben ik soms niet belangrijk of zo? tegenover: Gast jij vraagt te veel.
Mocht je toevallig nood hebben aan een opbeurend plaatje als de liefde even tegenzit, ga even bellenblazen zoals die twee bij ‘Leven’. En een heerlijk ontroerend gedicht erbij, over een geheime eigenaar en als die geheime liefde komt hoef je die alleen maar lief te vinden.

De twaalf gedichten, korter en langer, gaan van prille verliefdheid met alle uitbundigheid, de ongemakken van gehaspelde woorden en één van de vele zijn tot in een verbonden stilzwijgen en op je tachtigste onze prachtigste herinneringen hebben in alle kleuren en vormen die er zijn. Soms met een weemoedig gevoel of licht serieuze ondertoon, maar vooral met de vrolijke lach van gul tot stil genietend:

Ik vind ons samen prachtiger wanneer we proesten, / dus: zullen we nog honderdduizend dagen samen hoesten?

De woorden ‘in voor- en tegenspoed’ kom je niet letterlijk tegen, wel woorden die erop kunnen hinten terwijl ook wordt genoemd dat je soms voor de finale nog simpel in te halen bent. Van de Vendel laat je genietend oplettend lezen dat het enig kan zijn, het veroveren, uitspreken en daten als je verliefd bent, met of zonder veel woorden.
Prachtig zijn ook de woorden om op los te filosoferen: Dat was minder dan niks, want meer dan alles ben jij.

Over de taal, het dichten, de deelonderwerpen, de creativiteit in alles en hoe iets met humor te verwoorden over het veelomvattende raadsel dat liefde kan zijn of bevat kun je kort zijn: fantastisch. Niet alleen voor kinderen vanaf ong. 8 jaar, ook voor ieder die ouder is is Ook als je verkouden bent hou ik van jou geweldig en niet alleen door herkenbaarheid. Genieten van voor tot achter en weer terug, steeds weer, altijd.

Na Hannes en Hassan weten meer dan jij (1) met illustraties van Martijn van der Linden, Tantes zijn fantastisch (en ooms ook) (2), illustraties Philp Hopman, Juf je bent geweldig maar (3), illustraties Saskia Halfmouw is Ook als je verkouden bent hou ik van jou de vierde in de reeks twaalfeneenhalf gedichten – allemaal delen om te verzamelen waarin gedichten van Edward van de Vendel gebundeld per onderwerp en illustraties van tot nu toe telkens een andere illustrator. De geweldige vormgeving van deze 12,5 is ook nu verzorgd door Roald Triebels. Achterin wordt inmiddels gewoontegetrouw een voorzetje gegeven voor een volgende bundel met een half gedicht. Het is uitzien naar de vijfde met ‘omaqueen en opakoning!’