Het is niet de bekende Robbinson Crusoe die de held speelt in een verhaal. Dit keer is het helemaal aan Ruby Crusoe, dochter van. Ze verstopt zich op het schip van haar vader, omdat ze niet thuis wil blijven. Ze wil avontuur en iets van de wereld zien! Het verhaalidee deed mij denken aan Zeekoorts van Rebecca Noldus, ook daar monstert een meisje aan boord van een schip, al had zij een andere reden.
In dit eerste deel is een duidelijke tweedeling te zien. Tot de helft leren we, logisch, de (scheeps)wereld meer kennen en de familie en omgeving van Ruby. Er worden uitdrukkingen aangehaald die Ruby kent/hoort en uitlegt. Ruby groeit zonder moeder op in een mannenwereld. Een paar vergelijkingen vielen op waardoor lijkt dat ze mannen aanwezig vindt en dat mannen anderen niet snel met rust laten. In deze wereld ontbreken ook poepgrapjes niet, al spreken ze niet van stront en diarree, maar schont en schiarree.
Terwijl ze verstopt zit op het schip van haar vader hoort ze dat haar vader zijn kinderen wil beschermen, juist omdat hun moeder niet meer leeft. Ruby heeft haar naam niet gekregen vanwege de robijn of de kleur rood, maar vanwege het vuur in haar en dat haar moeder dat ook had. Hoewel Ruby zich dat (nog) niet realiseert, zal de lezer het vuur in Ruby gedurende het boek wel zien.
Als Ruby, enigszins in paniek, besluit het schip te verlaten om niet ontdekt te worden (o.a. door haar vader), komt ze uiteindelijk op een verlaten eiland terecht. De flora en fauna wordt, zonder te uitgebreid te worden, goed beschreven. De natuur is rijk en tropisch met de ‘dagbeesten en donkerdieren’.
Ze maakt kennis met het omgekeerde van een trotse pauw: de vernedervink, ze noemt hem Klepper. Of vervelendvink. Het is maar net waar Ruby behoefte aan heeft. Voor langere tijd alleen op een eiland zijn, doet iets met iemands mentale welzijn. Soms heeft ze behoefte aan gezelschap, soms niet, soms geeft Klepper haar een gevoel van veiligheid. De (herhalende) geluiden van de vernedervink vond ik als volwassen lezer op een gegeven moment een beetje storen, maar ik verwacht dat kinderen dat niet hebben.
Ze voelt zichzelf een domme dochter, omdat ze niet alles direct bedenkt. Er zijn gekke geluiden, ze is ziek van het eten en drinken, voelt zich soms alleen. Ruby Crusoe is een verhaal waarin vindingrijkheid, moed, omgaan met tegenslagen en aangaan van angsten en avonturen voorop staan. Door verhalen van haar vader weet ze te overleven en hoe te handelen in bepaalde situaties. Tellen om rustig te blijven en te blijven nadenken i.p.v. in paniek te raken. Kokosnoten openbreken voor eten en drinken, maar ook om regenwater in op te vangen. Daarnaast weet ze e.e.a. van (giftige) planten en dat gevaarlijke dieren niet altijd op ooghoogte leven.
Dat het niet gelukt is, wil niet zeggen dat je niet zult slagen.
Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.
Uiteindelijk creëert ze een woonplek waarin ze alles heeft wat ze nodig heeft op het eiland: vuur, water, eten en onderdak. Een beetje menselijk gezelschap zou toch fijn zijn, bijvoorbeeld van Samuel. De jongen die ze leerde kennen op het schip, de jongen met de mooie groene ogen. Om minder alleen te zijn praat ze tegen zichzelf en verzint ze verhalen nadat ze een kist met spullen vindt, een foto heeft iets weg van haar moeder. Uiteindelijk ontdekt ze wie er nog meer op het eiland verblijft en keert het vuur in haar terug om door te gaan.
Prettig aan dit verhaal vond ik dat er geen actuele onderwerpen en/of verwijzingen in zitten waardoor Ruby Crusoe tijdlozer is. De leeftijd van Ruby voelde minder consistent, ze is twaalf, maar kwam soms jonger of juist ouder over. Qua verhaal zakte het halverwege voor mijn gevoel even in, maar ook dat komt goed door verder avontuur om uiteindelijk met een cliffhanger te eindigen.
De vergelijking met het tv-programma Expeditie Robinson kan ik niet maken, maar Ruby Crusoe slaagt als avontuurlijk (voor)leesboek. Robinson Crusoe zelf komt d.m.v. quotes gedurende het verhaal naar voren. Persoonlijk blijft Mus & Kapitein Kwaadbaard voor mij wel origineler en favoriet, neemt niet weg dat dit boek voor jeugdigen weer fijn is. Missie geslaagd dus.
Kevin Hassing, Ruby Crusoe, het vertrek, deel 1, Luitingh-Sijthoff, 2026, 221 blz., 9789021061542
