door Wie geïnteresseerd is in geschiedenis, verhalen over de 19e eeuw heeft gelezen, weet vast iets van De Koloniën van Weldadigheid of is op zijn minst bekend met de naam Veenhuizen of Willemsoord. Wat velen niet weten is dat er één in België is en dat deze weldadigheden in zogenaamde ‘vrije’ en ‘onvrije’ waren ingedeeld. Als je kijkt naar de tijdsperiode kun je zien dat België en Nederland toen behoorden tot het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Daarnaast lees je achterin bij de extra informatie dat in die tijd jongens én meisjes tot 12 jaar naar school gingen wat toen echt bijzonder was. Sinds 2021 zijn deze Koloniën bestaand uit drie cultuurlandschappen UNESCO Werelderfgoed.
Wouter de hoofdpersoon in dit zevende deel van de reeks Gouden Boekjes Werelderfgoed wordt op een gegeven ogenblik opgehaald uit een weeshuis en naar Veenhuizen vervoerd. De eerste dagen zijn niet veel anders dan in het weeshuis waar hij eerst was, er wordt gepest en uitgelachen. Wouter loopt weg. Door de structuur van de landerijen die rondom het terrein liggen is hij snel gevonden. Hij maakt kennis met Reinier en sinds die dag is zijn leven misschien wel ‘weldadiger’ dan hij ooit had kunnen dromen.
In de illustraties is veel te zien. Ze vertellen ook waarover je niet uitgebreid kunt lezen of wat kort wordt aangestipt. In de relatief korte tekst die een Gouden Boekje mogelijk is wordt daartegenover ook veel verteld. Je kunt afleiden door het noemen van de Zuiderzee dat Wouter in het westen van het land heeft gewoond en waarschijnlijk in een stad, dit zie je dan weer aan de bebouwing en de brug waarover de koets rijdt. Intussen zie je ook welke vervoersmiddelen er toen beschikbaar waren, vertelt de kleding je iets, en kun je een kleine inschatting maken over afstand en tijd – mede door het kaartje voorin. Een andere illustratie geeft een beeld van hoe een weldadigheid eruit heeft gezien, of ook een klaslokaal en een werkplaats om een beroep te leren. De Maatschappij van Weldadigheid was zelfvoorzienend, hoe dat in zijn werk ging, hoe alles werd gefinancierd en meer lees je ook achterin.
Het geeft reden tot het bezoeken van één van de zeven gebouwencomplexen van deze voormalige koloniën in de provincies Drenthe, Groningen of Antwerpen. In het colofon staan websites vermeld voor meer informatie.
Een zeer leerzaam en interessant Gouden Boekje door zowel tekst van Jan Paul Schutten als de illustraties van Coen Hamelink, ook voor oudere kinderen en zelfs volwassenen.
Jan Paul Schutten, Wouter de Wegloper, illustrator Coen Hamelink, Rubinstein, 2026, 36 blz., 9789047635406
Andere Gouden Boekjes met onderwerpen UNESCO Werelderfgoed: Serie Gouden Boekjes Werelderfgoed
