door ‘En we laten de glazen dieren praten…. Verhalen vertellen aan mensen. Verhalen die ze vergeten zijn, net zoals ze het park vergeten zijn. Mooie verhalen, zodat ze zullen weten wat ze gaan missen als het park er niet meer is.’
Als je een fijn voorleesboek zoekt? Hier de tip. Positieve lichte verteltoon terwijl er best wat onderwerpen worden aangesneden.
Het is of je kijkt naar een kerstfilm. Een sprookjesraamvertelling, beetje spanning, niet te zoetig, knappe opbouw, prettige verteltoon en een mooi einde waarmee het voor alle kinderen een voorlezer of zelflezer is.
De omslagillustratie geeft de sprookjesachtige sfeer aan met wat lijkt op een paleis uit duizend-en-één-nacht op de achtergrond. Wat de toren werkelijk zijn kom je snel achter. Chao staat op de vijverrand die onderdeel is van de vertelmagie, de karper heeft vast al springend net een garnaaltje verorberd en de omlijnde dieren zijn onderdeel van het verhaal: ‘De glazen dierentuin‘. De schutbladen zijn feeëriek, het titelblad geeft een aanwijzing, als ook het geometrische patroon op de rug van het boek.
‘De stad is groot en hij groeit steeds groter. / Alles, elk plekje van de stad, is nodig voor nieuwe gebouwen. Hoger, we moeten nog hoger! (..) Blijft er dan nergens meer een stukje groen over in de stad? / Jawel, daar! Tussen een paar hoge gebouwen ligt nog een heel klein parkje. (..) / Bijna iedereen…’
In het parkje staan grote oude bomen met ertussen de vijver waarin een bijzondere karper zwemt. Iedere dag komt de jonge Chao zijn vissenvriend opzoeken, alleen heeft hij op een dag niet zoveel tijd. Hij is geschrokken van een bord aan het hek. Hij moet wat erop staat snel aan zijn andere beste vriend, de glasblazer, gaan vertellen. Het parkje moet weg, nog een enkel stukje natuur – een volgend groot gebouw moet er voor in de plaats komen. Chao vertelt de glasblazer alles, behalve één ding: hij schrijft zelf een verhaal met als inspiratiebron een boek met bijzondere dierenverhalen. Het boek dat een rol speelt in de gebeurtenissen om het parkje en de vijver te redden van de sloophamer.
Chao en de glasblazer zijn het erover eens dat vriendschap boven alles gaat en ze het park voor Karper moeten redden. Ze dachten dat de stad en de bouwers het parkje waren vergeten. En iedereen die er ooit kwam. Een plan moet bedacht worden. De oude hersenen van de glasblazer kraken, ‘Ze zijn dan wel net zo oud als ik, maar ze werken nog heel goed.’ Chao antwoordt hierop ‘Ze hebben ook heel veel ervaring.‘ Hij is ongeduldig, maar ook respectvol naar de oudere mens zoals in de Chinese cultuur gepast is. En dan komt de glasblazer met het plan glazen dieren te laten praten. Mooie verhalen vertellen, ‘zodat ze zullen weten wat ze gaan missen als het park er niet meer is.‘
Het park moet zogezegd weer in het DNA van de bewoners terugkomen, ze moeten het weer in hun hart sluiten. ‘Thuis is waar het hart is. Niemand wil zijn huis missen!’ Er komt een dierentuin van glas die zwierig dansend en vol vuur wordt geblazen – zie de illustraties! – en nachtelijke tochten met grote objecten volgen. De fantasie viert hoogtij, de realiteit wordt een handje geholpen, moed en vertrouwen spelen een rol, want ‘met goede vrienden kun je de hele wereld aan.’ Er worden brieven geschreven, luisteraars vertellen over de wonderlijke gebeurtenis, mondelinge reclame doet haar werk.
Prachtige kleurrijke illustraties omgeven de vertellingen, het meanderde patroon keert terug, je verdwijnt in het boek en zit als het ware zelf in het parkje te luisteren. Iedere keer wordt een ander tot de verbeelding gekozen dier gemaakt om erover te vertellen, ze laten de wind het boek lezen en een verhaal kiezen.
Tot op een avond de glasblazer aangeeft de volgende dag het verhaal van de Os en de Rat te gaan oppakken waarin alle dieren van de Chinese dierenriem voorkomen. Chao wordt uitgedaagd, hij moet goed luisteren en onthouden als de glasblazer het verhaal van de Os en de Rat vertelt, want het verhaal staat niet in zijn boek bijzondere verhalen. Steeds ‘hoger gaan’ is een motto. Moedig zijn en doorzetten ook, talenten aanspreken, jezelf overwinnen.
‘Dat het helemaal niet belangrijk is wie het hoogste kan springen. Vriendschap en trouw, dat is waar het om gaat’
De drukte tijdens het vertelmoment neemt een vlucht en het wordt spannend als zelfs zijn juf komt luisteren, nog spannender is het voor Chao als hij een zelf geschreven verhaal gaat vertellen of als er toch weer een bord aan het hek hangt: ‘over een week wordt het park gesloten.‘ Tijd om de hersenen te laten overwerken zegt de glasblazer. Tijd om een ander wezen op te zoeken: alleen gevaarlijk voor wie iets te vrezen heeft. Je gaat vanzelf spannender en in hoger tempo voorlezen. En uiteindelijk blijkt: vriendschap overwint wat lastig is, vriendschap en loyaliteit laten je overtreffen, vriendschap boven alles.
Harmen van Straaten heeft een flink oeuvre op zijn naam staan. Vele lees- en prentenboeken geïllustreerd en geschreven en in 2013 schreef hij het Kinderboekenweekgeschenk Je bent super… Jan! In 2026 viert hij zijn 40-jarig schrijvers- en illustratorjubileum én maakt hij het prentenboek bij het thema ‘Spot aan!’ voor de Kinderboekenweek 2026. zie hiervoor thematitels Spot aan! en meer tips Enkele uit de honderden titels: Tien olifanten op weg naar een dansfeest – Puppy Bob lost het op – Top Bob deel 1, De reddende hond – Het is maaréén keer Sinterklaas – Sipke komt op stoom.
‘De glazen dierentuin’ geeft de lezer enorm veel. Het bevat maatschappelijke thema’s en menselijke eigenschappen ofwel moraal die in sprookjes voorkomt. Het is bijzonder prettig om te zien hoe door juist verhalen en het elkaar zien een doel m.b.t. natuur wordt bereikt zonder dat er oproer en geweld nodig is. De tekst is omlijst door fantastische levendige illustraties, zowel realistisch als meer abstracter. Door een soepele overgang van verhaallijn naar sprookjesvertellingen en v.v.., waarbij zorg voor opmaak en vormgeving opvalt, leest ‘De glazen dierentuin‘ als één geheel.
Het glasblazen nodigt uit tot creativiteit, op zijn minst tot een bezoek aan het Nationaal Glasmuseum in Leerdam waar je de kunst van het glasblazen in de glasblazerij kunt bewonderen. De illustraties zelf inspireren al om creatief aan de slag te gaan.
Het boek laat je kennismaken met vertellingen van de dierenriem, er wordt aangestipt wat deze ‘riem’ is en je weet na het lezen bijv. hoe je een olifant weegt of een streep van een tijger kan betekenen. Meer over deze verhalen lees je in het boek.
De rand op de rug geeft aanleiding tot verdieping. Wat betekent deze doorgaande versiering, is deze aan de tijd onderhevig en vooral waar staat dit teken voor?
Als er één boek is dat dit jaar positief verrast is het wel ‘De glazen dierentuin‘. Het is origineel en creatief, fantasie en verwondering gaan samen, vlot en beeldend geschreven, soepele overgangen en vlotte dialogen, positieve benadering van thematiek en vooral zalig tekenwerk.
Het léést. Het kíjkt. Het laat genieten. Je blijft meanderen van voor tot achter, prachtig. Een echt kinderboek dat ook geweldig voorleest.
Harmen van Straaten, De glazen dierentuin, Leopold, 2025, 64 blz., 9789025887858
