door Door Willem en Irene
Misschien moest dat mijn tactiek zijn, gehoorzamen en de rest van zijn aanwezigheid zoveel mogelijk negeren. Als het voor de honden werkte, zou het voor mij ook kunnen werken.
Willem: De achterflap triggerde mij om dit boek te lezen. Een 16-jarige jongen, Quintin, wordt na een verblijf in een psychiatrische inrichting, na weer een gemiste afslag, uit wanhoop door zijn ouders naar Canada gestuurd naar een afgelegen plek waar niemand hem kent. Deels naar wens van hem, zodat hij opnieuw kan beginnen.
Quintin komt te wonen bij een streng religieus gezin. Je voelt mee als omschreven wordt hoe kil en liefdeloos hij gedoogd wordt. Een gratis hulp voor werkjes die voor anderen minderwaardig zijn. Omdat het in het gastgezin niet lekker gaat, stuurt de gastvader hem naar een bevriende boer i.p.v. school, boer Fletcher die qua karakter niet anders is. Ook hier is het voor Quintin lang en hard werken met weinig gevoel van nestwarmte te ervaren. Met harde hand denkt men Quintin weer op het rechte pad te krijgen.
Overal waar Quintin komt, zoekt en vindt hij lichtpuntjes. In het gastgezin met de jongste dochter Ruth, bij de veehouder met kalfje Drum, in de kerkelijke gemeenschap met de zoon van de predikant, Mike. Mike worstelt ook met levensvragen en dat maakt de band hecht. In het dorp ontmoet hij een dakloze indiaan die hem aan het denken zet.
Lang gaat het boek over de vele vernederingen, machtsmisbruik en eenzaamheid. Maar ook over hoop, veerkracht en vriendschap. Dat maakt dat ik toch niet gestopt ben met lezen, ondanks de misère waar Quintin in zit.
De finale is turbulent. Blijvende vriendschap en deels zoete wraak voor Quinten. Dit boek lees je niet alleen, je voelt het ook. Wat ik vooraf niet wist is dat het een autobiografie is. Dat zal de oorzaak zijn dat het soms rauw en altijd zo puur is. Zeer terecht een nominatie voor Beste Boek voor Jongeren.
Irene: Qua verhaallijn heb ik weinig aanvullingen. Door de schrijfstijl, de sfeer en het verhaal was het een goedlezende pageturner. Het verhaal is geheel vanuit Quintin geschreven, waardoor zijn beleving erg goed overkomt op de lezer. Hoewel bijna alle personages makkelijk omschreven kunnen worden als ‘goed’ of ‘slecht’ en daardoor minder uitgewerkt, vond ik dat niet storend. Ze lijken oppervlakkiger en eenzijdig, maar vanuit een 16-jarige gezien voelde dat best passend. Zullen jongeren, zeker in een moeilijke situatie zoals Quintin, iedereen bekijken met een blik of een ‘goed’ iemand ook iets ‘slechts’ heeft en andersom?
Daarnaast wordt snel duidelijk dat Quintin ‘moeilijk gedrag’ vertoont, omdat hij iets grensoverschrijdends en traumatisch heeft meegemaakt. Dit met iemand delen lukte hem (nog) niet, onbegrepen gedrag en gevoel als gevolg. Het is duidelijk wat Quintin heeft meegemaakt, ondanks dat er niet heel (veel) specifieke woorden aangegeven worden. Passend in het totaalplaatje van het boek. Niet alles hoeft voor de lezer uitgesponnen te worden als je het mij vraagt. Ik kan me niet voorstellen dat personen die een trauma hebben (groot of klein) het op een presenteerblaadje bij iemand aanbieden. Geef er maar eens woorden aan, ook als je (uiteindelijk misschien) voldoende vertrouwen voelt om het met iemand te delen.
Vader Decker en boer Fletcher komen voornamelijk over als hard en liefdeloos. Ik zag een aantal reviews van andere lezers met dat zij meer verdiepingen wensten in hun karakters en achtergrond. Soms is dat inderdaad prettig in verhalen voor meer diepgang, maar ook hier gaat het om Quintins beleving en ervaringen. Ik weet niet in hoeverre hij zelf interesse had in wie Decker en Fletcher als mens waren door hoe zij hem behandelden.
Interesse in wie de indiaan, Kapapa, bij het winkelcentrum is, heeft Quintin wel. Zijn liefdevolle karakter laat hij zien, waarschijnlijk omdat Kapapa niet oordeelt over hem.
De schrijfstijl en het taalgebruik zijn toegankelijk, daarmee denk ik dat dit boek voor jongeren ook goed te lezen is. Het thema religie komt veelvuldig naar voren. De worsteling van Quintin is te merken, net als dat hij af en toe nadenkt over wat gezegd wordt. Niet alles is zwart-wit. De dominee en zijn gezin zijn warm, liefdevol en duidelijk. Ze zien Quintin en zijn goede kanten, mooi hoe zij hem helpen. Het is de dominee vergeven dat hij door liefde en menselijkheid misschien af en toe een ‘regel’ overschrijdt, als dominee kan hij dat misschien toch maken.
Gelukkig vindt Quintin in het vrij liefdeloze gastgezin en omgeving toch lichtpunten in een dier, een peuter, een leeftijdsgenoot en diens gezin. Niet realiserend dat hij er zelf ook één is. Liften naar de hemel laat zien dat wat iemand doet of laat zien vaak te maken heeft met wat eerder voorgevallen is of in ieder geval interne factoren. Liefdevol(ler) sturen helpt vaak beter dan met harde hand.
Eens met de uitgever en vele andere lezers dat dit een mooi coming-of-ageverhaal is. Een goede nominatie voor Beste Boek voor Jongeren door o.a. perspectiefverbreding en toegankelijkheid van taal. Hopelijk mag dit boek gelezen worden voor de lijst op het voortgezet onderwijs.
Jij bent niet een mens voor iedereen. Degenen die wel van je houden zijn de enigen die ertoe doen. Die moet je beschermen.
Lex Paleaux, Liften naar hemel, Ambo | Anthos, 2024, 306 blz., 9789026371660
