15 oktober 2026
04-09 jaar / 09-12 jaar / Jeugd / Lezersgoud Extra / Nominaties

De Archeon Thea Beckmanprijs 2026

Riadoor Ria

De Archeon Thea Beckmanprijs wordt toegekend aan het beste historische jeugdboek. Dit is een jaarlijkse prijs en afwisselend wordt deze uitgereikt aan de leeftijd tot of vanaf 12 jaar – de keuze van de nominaties wordt gemaakt uit titels verschenen in de twee voorgaande jaren, ook weer tot of vanaf 12 jaar. Tevens wordt door een 12-koppige jury van lezers uit de betreffende leeftijdscategorie de Jonge Beckman uitgereikt. In 2026 is het de beurt aan de categorie tot 12 jaar.

Tijdens het weekend waarin de Thea Beckmanprijs wordt uitgereikt, zijn de Schrijvers van de Ronde Tafel ook aanwezig in het Archeon. Dit collectief bestaat uit auteurs die historische jeugdboeken hebben geschreven en als vanouds verbonden zijn aan de Thea Beckmanprijs. Dit jaar is de bekendmaking en uitreiking op zaterdag 12 september 2026.

De prijs
De winnaars van de Thea Beckmanprijs en de Jonge Beckman ontvangen beiden een bedrag van € 1.250,–. Dit jaar is het bedrag van het prijzengeld gelijkgetrokken, omdat de mening van de de jongeren jury net zo zwaar weegt als van de volwassen jury. Wel maakt de volwassen jury in de maanden vooraf een longlist (10 titels) in mei en een shortlist (5 titels) in juni bekend. Hiervoor kijkt ze naar de opgestelde doelstellingen en criteria.

Doelstellingen 
Het historisch jeugdboek als genre in de belangstelling brengen.  
Het stimuleren van historisch besef bij kinderen.  
Leesbevordering.
Aansluiten bij canon en kerndoelen onderwijs.
Het stimuleren van het schrijven van jeugdboeken met historische invalshoeken.

Criteria  
Het bekroonde boek moet voldoen aan de volgende eisen:  
Het moet aantrekkelijk zijn voor de doelgroep.  
Het moet informatief en historisch betrouwbaar zijn – moet iets toevoegen aan het historisch besef.
Het moet van literaire kwaliteit zijn en een meeslepend en mooi verhaal zijn.

Meer informatie lees je hier. Als je vragen hebt over de tekst in dit stuk mail dan naar lezersgoud@gmail.com. Dat geldt ook in het geval je delen van deze pagina wilt overnemen, er rust uiteraard auteursrecht op deze site.

De longlistnominaties Thea Beckmanprijs 2026, bekendgemaakt op 18 mei 2026:


Reactie/gedachte
Vanzelfsprekend zijn er altijd meer titels die genomineerd hadden kunnen worden in deze categorie voor de Thea Beckmanprijs.
Uit een hoeveelheid aangemelde, geschikte, passende met betrekking tot uitgiftejaar en leeftijd en aan de hand van criteria en doelstellingen wordt door de jury de longlist samengesteld – zie hierboven. Wil je meer titels lezen naast die uit het tijdvak van de longlist-nominaties, hieronder een aantal tips.

Wat wij van de longlist vinden? Ten eerste de jury maakt een overwogen keuze. Ten tweede de nominaties zijn nog niet allemaal gelezen. Ten derde een titel wordt eerst door meerdere Lezersgoudlezers opgepakt voordat een reactie, mogelijk een verwachting, wordt neergezet. Gezien de volledige banen en het lezen en schrijven in vrije tijd plaatsvindt kan het zomaar zijn dat dit rond het tijdstip van shortlist-bekendmaking is. Wel zijn acht van de tien in huis, dat geeft iets aan!
Eén titel is in 2023 uitgegeven, hierover is bij de betreffende titel in het stuk iets vermeld.

Update 10 juni: de genomineerde titels zijn gelezen, een paar inmiddels door meer van ons, een beeld wordt gevormd. Een paar lezen verder om een goede reactie te kunnen geven en of een verwachting te kunnen uitspreken. Heeft vervolg! Zie hieronder update 29-08-’26.


T – H – E – A – – – B – E – C – K – M – A – N – P – R – I – J – S – – – 2 – 0 – 2 – 6

De shortlistnominaties Thea Beckmanprijs 2026, bekendgemaakt op 10 juni 2026:


T – H – E – A – – – B – E – C – K – M – A – N – P – R – I – J – S – – – 2 – 0 – 2 – 6

Verwachtingen
Feline: Tijdens het lezen van de longlist dacht ik dat ik nog een zware kluif zou hebben aan kiezen welk boek ik nou het beste vond. Er was een viertal boeken dat ik écht het best vond, namelijk: De glazenwasser van het Rijksmuseum, Het meisje met de zaadjes in het haar, Wij woonden hier en 1300 bommen in 13 minuten. Twee van deze boeken zijn niet genomineerd voor de shortlist, wat ik echt werkelijk onbegrijpelijk vind. Vooral Wij woonden hier, een boek waarin ons verleden ongelofelijk tastbaar wordt gemaakt. Letterie verbindt wat vroeger gebeurde met hoe je dat nu kunt zien d.m.v. struikelstenen. Dit is zó bruikbaar op school, hoe maak je geschiedenis ook iets van nu, wat is herdenken, deze generatie is misschien de laatste met nog een grootouder of overgrootouder die er iets over kan vertellen. In een tijd waarin vrede en herdenken onder druk staan kan ik me echt niet voorstellen dat dit boek niet is genomineerd voor de shortlist. Ook De glazenwasser van het Rijksmuseum heeft de shortlist helaas niet gehaald. Dit vond ik echt een leuk geschiedenisverhaal, een verhaal dat zich vroeger afgespeeld zou hebben, maar met schilderijen die je ook nu nog kunt zien. Én historische context omtrent slavernijverleden die nu misschien nog relevanter is dan in de tijd dat Freddie leefde. Een fijn, detective-achtig verhaal waar kinderen ook nog veel van leren. Als het gaat om slavernijverleden, is gelukkig Het meisje met de zaadjes in het haar wel genomineerd. Dit is een prentenboek dat iets meer dan een jaar geleden uit is gekomen en gaat ook over slavernijverleden. Ik zou het mooi vinden als dit boek ten minste een van de prijzen wint.
Vervolgens 1300 bommen in 13 minuten. Dit is voor mij persoonlijk echt de winnaar van de shortlist. Het is heel leesbaar voor kinderen, zonder essentie of belang te verliezen. De emoties van de hoofdpersoon komen naar voren, zonder dat dit te heftig wordt voor kinderen. Het is ook nog eens vrij dun, waardoor het leesbaar is in de soms weinige leestijd die op school beschikbaar is, maar kan ook heel goed voorgelezen worden. 1300 bommen in 13 minuten is in mijn ogen echt het complete pakket van de doelstellingen.

Mireille: Ik heb drie toppers. Voor mij zijn de boeken van Lucinda Vos & Marlene Rebel, Eveline Baar en Marte Jongbloed favoriet en zie ik dus als graag geziene winnaars meedingen. De Titanic verraste mij omdat de schrijvers een frisse blik wierpen op de zo overbekende geschiedenis van het schip. Er is daarnaast een onbekende lijn over een paar bijzondere boekuitgaven in verwerkt.
Historie over rondtrekkende circusgezelschappen is in de (jeugd)literatuur niet alomtegenwoordig aanwezig. In die zin zijn Kermiskind en Circus op zee goede aanvullingen. De eerste las ik een paar jaar geleden al en nu het op de shortlist verscheen, merkte ik op dat niet alles uit het verhaal was blijven hangen. De tweede titel biedt meer achtergrond en andere setting en een zekere spanning in het geheel. Voor mij voldoet Circus op zee dan ook aan het geschiedkundige criterium van de prijs.
1300 bommen in 13 minuten heb ik het laatst uitgelezen en ik ben onder de indruk van de kunst van het vele aspecten van de eerste oorlogsdagen in één verhaal verwerken. Goed geschreven/hervertelde geschiedenissen uit de Tweede Wereldoorlog op een plek dicht bij huis mogen van mij altijd meer aandacht vangen.
Het meisje met zaadjes in het haar heb ik nog niet bekeken.

Ria: Op twee na waren alle genomineerden in huis, van zes schreef ik al een bespreking en later kwamen daar gezamenlijke bij. Door de shortlist viel een favoriet af. Wij woonden hier van Martine Letterie en Saskia Halfmouw is simpelweg een erg goede zoals Feline hierboven beschrijft. De glazenwasser van het Rijksmuseum van Astrid Sy zie ik ook als een erg fijn relevant jeugdboek dat ik zondermeer aan een schoolbibliotheek zou toevoegen. Het mooie is dat je het schilderij kunt zien in het Rijksmuseum, want iets kunnen bezoeken waardoor een verhaal nog meer gaat spreken, werkt voor kinderen. Een bruggetje naar 1300 bommen in 13 minuten waar je ook bepaalde plaatsen nog kunt terugvinden: het bombardement van Rotterdam waarover Marte Jongbloed zo bevlogen schrijft. Bevlogen met een nuchtere emotie en waarin ontzettend veel research aan valt af te lezen. Het geeft voor kinderen van nu duidelijk aan dat in minder dan een ogenblik je wereld totaal op de kop kan staan met alle onzekerheid, onwetendheid en ellende die daarbij hoort – dat wat kinderen o.a. op het Jeugdjournaal kunnen zien. Over de lengte schrijft Feline ook iets, staat ook in mijn aparte artikel over het boek.
Circus aan zee van Eveline Baar las ik in het voorjaar, Kermiskind vrij snel na uitkomen. De verhalen laten beide zien dat niet ieder mens er automatisch bij hoorde, en nóg niet helaas. Circus aan zee geeft een inkijk in een gebeurtenis ten tijde van WOII die velen niet zullen kennen en is een totaal ander boek dan De ijscoupe, dat was even schakelen maar wel zo interessant. Wel miste ik voor kinderen wanneer en of de terugkeer naar Nederland heeft plaatsgevonden, bijv. in een nawoord. In Kermiskind wordt de spanning ook gedoseerd opgevoerd en is beeldend, met herkenbare emoties en goed historisch besef geschreven zoals we van Jacques Vriens kennen. Eén blik op de bespreking van juli 2024 en je zit weer in het verhaal. Ik schreef: een goed lezend behapbaar verhaal over een stoere hoofdpersoon in een omgeving die veel kinderen niet kennen met op natuurlijk wijze opgenomen thematiek.
Het meisje met de zaadjes in het haar: een prentenboek op de shortlist verrast, de thematiek is dan ook niet mals en ook passend bij de leeftijd van de jonge jury. De illustraties vertellen veel, ik ben heel benieuwd wat beide jury’s hierover gaan vertellen, want prentenboeken zijn toch wel een stukje van mijn expertise.
En dan de Titanic. Ik had tot de bekendmaking van de shortlist De Titanic het het raadsel van de Grote Omar gemeden. Alle andere boeken van dit schrijversduo zondermeer gelezen, deze dus niet. De reden is simpel: ik heb totaal niets met de Titanic. Iets waarvan je het einde al weet, waarom zou ik dat zien of lezen? Maar ik heb aan de makers beloofd dit boek te lezen. En eerlijk is eerlijk: het heeft mij verrast. Leuk hoe twee boektitels in het verhaal zijn verwerkt, titels die door onderzoek op het spoor zijn gekomen, hoe verschillen in klasse zijn verwerkt en daarmee duidelijk zijn voor lezers. Dat je met bekende afloop een boek toch nog spannend weet te maken vind ik werkelijk knap. Ja, ook een echt fijn leesboek dat je kinderen geeft.
Een eindgedachte? Hoe maak je een keuze uit deze vijf oprecht fijne goede en interessante verhalen van de shortlist? Welke zijn op te verifiëren historische feiten gebaseerd? Je wilt niemand tekortdoen, voor alle vijf ben ik blij en vooral benieuwd waarvoor juist de kinderen van de Jonge Thea Beckman voor kiezen.
De shortlist bevat verhalen die laten nadenken over handelen en de gevolgen ervan in het nu. Eén titel van deze vijf was ik direct erg enthousiast over, juist door de verbinding van toen naar nu. Mijn laatste zin uit die bespreking: ‘1300 bommen in 13 minuten is een verhaal over de geschiedenis van toen dat helaas feilloos in emotie en gebeurtenis naar de realiteit van het heden kan worden verplaatst.’
Voor iedere genomineerde een hartelijke felicitatie, zowel long- als shortlist, blijf graag schrijven, het is belangrijk – wij blijven lezen en doorgeven.

Winnaars:
De jonge Thea Beckman: Lucinda Vos & Marlene Rebel, De Titanic en het raadsel van de Grote Omar (Volt, 2023), ill. Sophie Pluim
De volwassen jury heeft de Thea Beckmanprijs 2026 toegekend aan Nancy Bosmans, Het meisje met zaadjes in het haar (Condor, 2025), ill. Lisa van Winssen

T – H – E – A – – – B – E – C – K – M – A – N – P – R – I – J – S – – – 2 – 0 – 2 – 6


Tips met RAAKvlakken om door te lezen in deze leeftijdscategorie van 4-12 jaar:

Ria

Bekijk alle berichten van Ria →

Dit vind je misschien ook leuk

Stephanie Biesheuvel e.a. – De twaalf dagen met Kerstmis

Rindert Kromhout & Natascha Stenvert – Mevrouw Das & Meneer Ping

Beste Boek voor Jongeren – Shortlist 2019 Nederlands

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Secret Link