door Ontdek de vijftig instrumenten
door Feline en Ria
Klinkt goed! is in 2022 uitgebracht door uitgeverij Querido en hoe kan ik dit hebben gemist, want naast een dwarsfluit, een gitaar, en een viool is er sinds kort ook een altviool in huis. Hoe leuk is het dan om deze instrumenten ook in dit boek tegen te komen.
Verwacht geen directe diepgaande uitleg over bouw van een instrument of verduidelijkende foto’s, daarvoor zijn er andere boeken. Wel is dit een zeer toegankelijk boek voor (jonge) kinderen door de vele informatie die beknopt en treffend is gegeven en natuurlijk de grappige illustraties van dieren met de instrumenten.
Hoeveel instrumenten exact worden besproken lees je in de inhoudsopgave – zijn het er wel echt vijftig? De makers Könnecke halen intussen aantal muzieksoorten en soorten muziekinstrumenten aan. De ene zorgde voor de tekst en de illustraties en de ander componeerde bij ieder instrument een stukje muziek. De ene, Ole, zorgde al voor ruim dertig boeken. De andere, Hans, is o.a. componist. De QR-codes staan niet voor niets bij ieder instrument. Ieder instrument heeft een stukje muziek van een seconde of 30, waarbij een kind direct kan horen hoe het klinkt. Zeer interessant om deze QR-codes via YouTube te beluisteren tijdens een muziekles of als een kind thuis nieuwsgierig is of graag een instrument wil en mag kiezen.
Overigens is ook zang verwerkt in het boek. Want niet iedereen staat daar bij stil, zowel volwassenen als kinderen: je stem is ook een instrument. De namen van de musici en zangers staan met instrument opgesomd. Tik eens een naam in en laat je verrassen.
De tekst kan technisch gezien best moeilijk zijn met woorden als jazz, akkoorden of schapendarmen, maar is zodanig met grote marges en veel witregels opgesteld dat het een bladzijde overzichtelijk maakt. Een kind die die woorden nog niet goed tot zich kan nemen, kan de informatie daarom wel op een leuke manier tot zich nemen of samen met een volwassene. De tekst daagt op een vriendelijke manier uit in zowel woord als kennis.
Over de afbeeldingen kan niet anders worden gezegd worden dan dat ze ook creatief zijn. Bijna ieder instrument wordt weer door een ander dier bespeeld en de olijke platen stimuleren de lezer zeker om een instrument op te pakken.
Het leuke is dat de Könneckes een heel veelzijdig beeld geven. Sommige instrumenten zijn moeilijker te bespelen, zoals de theremin – weet jij wat dat is? – bij andere instrumenten wordt de lezer aangemoedigd het zelf te proberen. De panfluit is bijvoorbeeld leuk na te bootsen met een lege of iets meer gevulde fles.
Van veel instrumenten staat een uitgebreider filmpje op YouTube. Kinderen krijgen op deze manier een indruk van een zangstem of hoe een muziekinstrument eruit ziet, hoe het wordt bespeeld en natuurlijk hoe het klinkt. Intussen lees je als volwassene over een muziekstuk en componist naast dat dit bijdraagt aan culturele of historische verdieping, want ‘waar gaat dit stuk over’? Hoewel het niet altijd diepgaande of zeer verdiepende informatie is, geeft het wel een beeld en direct aanleiding geeft tot verdiepen!
Achterin staat als toegift nóg een verrassende QR-code. Je wordt er gelijk vrolijk van en deze nodigt uit om zelf – samen is nog beter – een instrument op te pakken. Dat is niet alleen leuk, want ook nog eens heel belangrijk!
Het bespelen van een muziekinstrument zorgt namelijk voor een betere samenwerking tussen de hersenhelften. Daarnaast neemt het functioneren van het werkgeheugen (je brein leert veel taken tegelijk te doen en kan goed schakelen3, luisteren, handen gebruiken, noten lezen) en nemen executieve functies (je hebt een potje concentratie nodig! Maar ook taakgerichtheid – waar ben je mee bezig, of inhibitie – luister je goed wanneer je moet inzetten, hoe tel je je noten) significant toe. En overigens niet alleen als kind, maar door je gehele leven heeft het voordelen.1 Het bespelen van een instrument kan ook nog eens helpen bij behoud van cognitieve functies als volwassene.2
En als de speler daarbij zelf het te bespelen instrument mag kiezen, zijn de resultaten nog groter!4
Klinkt goed!
Aanrader dit veelzijdige boek, alleen al om de heerlijke en prachtige muziek, ik ben fan!
Ole Könnecke, Klinkt goed!, illustrator Hans Könnecke, vertaler Elbert Besaris, Querido, 2023, 120 blz., 9789045129044
1Vetere, G., Williams, G., Ballard, C., Creese, B., Hampshire, A., Palmer, A., Pickering, E., Richards, M., Brooker, H., & Corbett, A. (2024). The relationship between playing musical instruments and cognitive trajectories: Analysis from a UK ageing cohort. International Journal Of Geriatric Psychiatry, 39(2), e6061. https://doi.org/10.1002/gps.6061
2Yamashita, M., Ohsawa, C., Suzuki, M., Guo, X., Sadakata, M., Otsuka, Y., Asano, K., Abe, N., & Sekiyama, K. (2022). Neural Advantages of Older Musicians Involve the Cerebellum: Implications for Healthy Aging Through Lifelong Musical Instrument Training. Frontiers in Human Neuroscience, 15, 784026. https://doi.org/10.3389/fnhum.2021.784026
3 Rogers, F., & Metzler-Baddeley, C. (2024). The effects of musical instrument training on fluid intelligence and executive functions in healthy older adults: A systematic review and meta-analysis. Brain And Cognition, 175, 106137. https://doi.org/10.1016/j.bandc.2024.106137
4 Román-Caballero, R., Vadillo, M. A., Trainor, L. J., & Lupiáñez, J. (2022). Please don’t stop the music: A meta-analysis of the cognitive and academic benefits of instrumental musical training in childhood and adolescence. Educational Research Review, 35, 100436. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100436
