Gelezen goud 2025

Wat zijn de boeken die ons in 2025 verrasten, waar we over bleven doorpraten of die ‘gewoon’ erg goed lazen? Uit een totaal van (76 + 250 + 138 + 68 =) 532 gelezen boeken kozen we allemaal uit verschillende genres onze favorieten. Niet per se uitgekomen in 2025 – niet ‘alles’ uit 2025 is al gelezen – maar uit de bieb, uit eigen kast geplukt of toch nieuw binnengekomen. Allerlei genres zijn de revue gepasseerd, literatuur, prentenboeken, non-fictie, young adult, jeugd, spanning…. Een spontaan doel dat we ons stelden leidde tot de hieronder per persoon genoemde boeken. Deze waren voor ons, op welke manier dan ook, het meest indrukwekkend en zijn bijgebleven.

Irene
In eerste instantie dacht ik: waar te beginnen als je meer dan 130 boeken hebt gelezen van veel verschillende diktes (variërend tussen 32 en 830 blz.), categorieën en genres? Bij het doorspitten van mijn boekenadministratie vielen onderstaande titels het meeste op, omdat deze me goed zijn bijgebleven op een bepaalde manier. Het kiezen was eigenlijk helemaal niet moeilijk. Niet alleen de boeken met een 5 sterren waardering, dan zou ik met 6 boeken al klaar zijn. Er was meer moois en fijns en met 5 sterren uitdelen ben ik dus niet zo scheutig.

Recent las ik na jaren opnieuw Verhalen van de tweelingbroers, een unieke uitgave met kleurenillustraties, fijn jeugdsentiment en wat mij betreft geen oude klassieker, maar nog steeds relevant en humoristisch. Leve Laucomo!

Een beetje angstig dat is alles en Zwarte vlinders zijn me beide bijgebleven sinds februari dit jaar. Je zou kunnen zeggen dat ze beide over oorlog gaan, waarvan in eerstgenoemde titel een oorlog in Casper zelf gaande is met angst en paniek. Zwarte vlinders vond ik indringend en mooi geschreven over de Joegoslavische oorlog.

Deze zomer verslond ik het nieuwste Hongerspelenboek Dageraad boven de boete. Het was goed om weer terug te zijn én fijn dat het weer zó goed in elkaar zat. Mijn ultieme topper is denk ik toch wel De bijensteek. Wat een boek. Letterlijk en figuurlijk. 830 bladzijden, maar van allemaal genoten. Mijn andere ultieme topper is opnieuw Als de wereld wankelt. Af en toe herlees ik een boek, maar nooit al binnen 4 maanden na de eerste keer lezen. Het was fijn en nog steeds prachtig. Iets ander moois was de ontmoeting met Jandy Nelson zelf in april. Met als resultaat een eeuwige herinnering in mijn boeken van haar.
Ik concludeer dat familieverhalen wel aan mij besteed zijn.

Divers en veel lezen betekent dit jaar voor mij ook verschillende keren Lezersgoud. Het lied van de merel verdient ook een plek hier, erg sterke graphic novel. Van Ruta Sepetys verscheen een nieuw boek; Het raadsel van Bletchley Park, dit keer voor 12+ jaar en laat ik zeggen dat ik lekker gepuzzeld heb 😉
Dit jaar begon ik weer aan de hele shortlist van Beste Boek voor Jongeren (nog drie te gaan!), schreef ik een stuk over de vernieuwde bijbehorende campagne Goed Verhaal en las ik bijna de hele longlist van de Thea Beckmanprijs.

Binnen de feelgoodtak las ik de fijne reeks Waddenliefde van zes boeken en ook Binnen de lijntjes mag niet onbenoemd blijven als een fijne feelgood met goed plot. Ik sluit graag af met de Landgoed Rosaville serie; het laatste deel kwam dit jaar uit en daarmee is de serie rond. Het mooie is dat je deze serie in verschillende volgordes kan lezen, dus: sla je slag!

Feline
Dit jaar heb ik heel veel gelezen voor mijn doen, of nou ja, ik heb de wetenschappelijke artikelen ingewisseld voor boeken voor m’n plezier. Binnen de 68 boeken die ik las, zijn verschillende genres gepasseerd. Bijvoorbeeld jeugd, feelgood, thrillers en literatuur.

Een aantal boeken waarvan ik echt speciaal genoten heb, zijn bijvoorbeeld Thuis draag ik bij me van Cecile Korevaar. Ze heeft een zodanig goed boek geschreven over jonge vluchtelingen die naar Nederland komen, dat het een van mijn vijfsterrenboeken is geworden. Ze heeft zich duidelijk goed verdiept in de materie, waardoor het zo serieus en realistisch als nodig is, maar niet te zwaar. Hou je stil en Memo Zwijgt vallen ongeveer in dezelfde categorie. Marjolein Visser heeft een kanjer van een boek geschreven met Hou je stil, wat zowel te categoriseren is als fictie en non-fictie, omdat het onderzoek zó gedegen is geweest. Memo zwijgt is een boek dat me ontzettend is bijgebleven van de basisschool en nog steeds even goed is.

Ook Over Goden en Mensen van Daan Remmerts de Vries en Douwe Dijkstra kon een vijfsterrenbeoordeling krijgen, omdat dit zó’n leuke en unieke benadering van Griekse mythologie/heldenverhalen is. Het is lollig, te begrijpen en de platen zijn uniek. Mijn favoriete boek van dit jaar is toch wel echt De keizer van Gladness van Ocean Vuong. Ik vind Vuong zó’n bijzonder en begenadigd schrijver. Na Op aarde schitteren we even maakte De keizer van Gladness eigenlijk een nog diepere indruk. Het zorgen voor iemand, verbonden zijn met de maatschappij, naast de maatschappij staan, familiedruk, alles wordt er mooi in verwerkt. Het bijzondere aan dit boek vond ik dat je toch nog het poëtische van Vuong terugmerkt, het is absoluut geen doorleesboek. Als je er veel en lang achter elkaar in doorleest, mis je de essentie. En bij iedere dag een deel lezen kwam het verhaal nog beter binnen. Dit is echt een boek dat ik het liefst 6 sterren zou willen geven.

Een boek waarin zorgen ook terugkwam, is De vrouw en zijn hoofd van Benny Lindelauf. Een boek dat alleen geschreven kan worden vanuit ervaring met, en op een zwarte humorachtige manier begrepen kan worden vanuit ervaring met. Erg bijzonder. Wat ons nog rest van Aline Sax, De hemel begint bij je voeten van Jandy Nelson (die ik dit jaar heb kunnen laten signeren!) en De lijst van Violet Sopjes zijn boeken die op een speciale manier bijv. de oorlog vanuit een Duits meisje, rouw vanuit een jongere zus en angst vanuit weer een derde meisje hebben beschreven. Alle drie unieke verhalen op een unieke manier opgetekend.

Dan de Slachters van Ruth Gilligan. Het boek stond al een tijdje in de kast, maar man! Wát een boek! Zeker het lezen waard, als je het nog niet kent. Ongeveer een Iers volksverhaal, maar daar doe ik het ook mee tekort. Of Hera van Jennifer Saint. Ik hou van mythologie en mythologische hervertellingen, en dit was absoluut weer een topper dit jaar. Heel fijn geschreven. En de laatste eervolle vermelding gaat naar Steve Cavanaghs Getuige nr. 8. Cavanagh is mijn inziens echt de beste thrillerschrijver van afgelopen jaren die keer op keer écht kwaliteit levert, met plottwists die daadwerkelijk nog eens wat spanning opleveren en niet direct voorspelbaar zijn – waarmee ik dus helemaal niet voorspelbaar bedoel, wat voor deze toch wat ervaren thrillerlezer lang niet altijd het geval is. Maar kloppen; dat doet het! Tot zover mijn favoriete boeken van dit jaar, op naar een nieuw leesjaar!

Mireille
Ik deel graag favorieten van een jaar in in twee categorieën:
1) mooi/goed verhaal waar ik door verrast ben (en na een tijd nog onthoud)
2) een boek dat aanzet tot discussie en verder lezen.
Van in totaal 76 boeken heb ik er 14 uitgekozen waarvan ik hoop dat iedereen ze leest.

In de zomer las ik een paar verhalen die al langer op de stapel lagen. Sprakeloos van Tom Lanoye is wat mij betreft een klassieker-in-wording. Een literaire menselijke ode aan de levens van zijn ouders en daarmee heeft het verhaal een universeel karakter. Picknick bij maanlicht bleek een heel goed humoristisch toneelspel. Perspectieven is een goede brievenroman waarbij ik eveneens heb moeten lachen om de personages in Florence.
Zwarte vlinders bracht me in Sarajevo in de jaren ’90 en deed me beseffen dat ik nog veel wil leren over Joegoslavië. De kroon met twee pieken was me zonder de Libris-longlist niet opgevallen en ik ben erg blij dat ik het ontdekt heb. Wat een mooi klein en tegelijk groots verhaal was dat, met de muziek van Peter Green/Fleetwood Mac als cadeautje. Een groots-klein boek is In orbit ook: over ruimte, het verstrijken van de tijd en het aardse leven.
In het najaar verschenen twee oorlogsromans van Nederlandstalige bodem met én een goed verhaal én de feiten op orde: Negentien negentien (Eerste Wereldoorlog) en In licht bevroren (Tweede Wereldoorlog). Wat een narigheid een mens kan overkomen en hoe ermee om te gaan, het waren verhalen die verteld moesten worden.
Een verhalenbundel over enge waterwezens en allerlei gespuis was echt heerlijk om te lezen, dankzij de vertelkunst en uitzoekdrift van de auteur. Schrijf Gefluister in de golven dus ook maar op.
Herlezen doe ik in het algemeen niet veel, maar de heruitgave van Een eiland in zee-serie pakte ik direct op. De vier boeken las ik in een week tijd achter elkaar, met een dikke prop in de keel op het eind. Dan heb je echt een klassieker om altijd aan te raden in handen.

De doorpraat- en -leesboeken zijn bijna allemaal non-fictie, behalve Alter. Dat is een stevig young adult fictief verhaal (en ook voor volwassenen geschikt) over het vergevorderde gebruik van artificiële intelligentie in de maatschappij, met grote gevolgen voor de mensen.
In Geweten onderzoekt de auteur vanuit twee perspectieven de netelige kwestie Israël vs. Palestina. Vanwege zijn familie en latere journalistieke werk is hij in staat verschillende opvattingen te beschrijven en bezoeken aan meerdere gebieden met elkaar te vergelijken.
De oorlog van morgen gaat met gedegen kennis in op de trends van oorlogvoering en mogelijke toekomstscenario’s. De auteurs hebben aandacht voor politiek, strategievorming, uitvindingen en de rol van Nederland. Met bibliografie.
Steeds nodiger dat iedereen er notie van neemt: wat je zelf kunt bijdragen aan cyberveiligheid. In Ik weet je wachtwoord zet een techjournalist allerlei tips op een rij met handige uitleg over de werking van het internet.

Ria
In de bovenstaande stukken staat al een en ander over motivatie waarom een titel werd opgepakt, een boek een aanrader is. Het hele jaar schrijf ik besprekingen, recensies zo je wilt, over kinder-en jeugdboeken en wordt in een stuk duidelijk waarom dit specifieke boek een aanrader is.
Mijn insteek is: de boeken die bij een eerste blik de woorden ‘wat een cadeau’ opriepen of die bij het doorbladeren een onuitwisbare indruk achterlieten. Ik heb het hier over boeken die gezien NUR-code (soms een gedeelde) in de categorie jeugd vallen, maar in feite voor alle leeftijden zijn.
Het hardnekkige vooroordeel: ‘prenten- en sprookjesboeken zijn voor kinderen’, wil ik hier nogmaals ontkrachten. Literaire prentenboeken en boeken met volksverhalen zijn een kunstvorm die een inzichtelijke blik of waardevolle omarming kunnen geven. Bepaalde thematiek behapbaar maken voor kinderen, waarbij ze óók serieus genomen worden en waar menig meerderjarige ook nog wat van kan opsteken, is knap en getuigt van een bijzonder talent.

Mijn keuzes zijn dus niet die boeken die ik per se direct aan kinderen aanraad, daarvan geef ik al zoveel tips en kun je overal lezen. Vaak noem ik in een stuk ‘breed publiek’ of ‘een écht kinderboek’, dat is dan echt een boek waarin je als kind kunt verdwijnen en zeer passend is bij de emotionele beleving.
Onderstaand zevental kunnen wél zeer goed worden opgepakt om samen te lezen en een diepere laag eruit te nemen; een volwassene kan erdoor een les geven of ze kunnen een leidraad zijn om door middel van een creatieve verwerkingsvorm emoties te reguleren.

Er zijn meer titels die een mooie lees- en kijkervaring waren of die verschenen in 2025 en het nog zullen worden. De keuze voor ‘goud in 2025’ is beperkt tot de titels waarover met zeer veel plezier en serieuze aandacht is geschreven. Eén titel kwam bijv. vlak voor kerst binnen, moet er nog even gedachten over laten gaan, maar o wat is dit boek binnenkomend en treffend.
Eentje gaf ik, ik die nauwelijks sterren geef, spontaan de volle mep, het liefst zes. Ik die zelfs parel zei. Ik was gelijk vrienden met Kiki & ik. Deze verdient de griffel, juist óók de Nederlandse Gouden. Nederlands taalgebied! ‘We’ hebben de mond vol van: leesbevordering, Nederlands lezen, samenwerken en warme harten. Dus.

Af en toe komt er een volwassen literatuurboek langs, minder dan ik had gehoopt in 2025. Twaalf eruit gelicht.
De titels hieronder genoemd gaven leesplezier, verrasten door nominatie, lieten nadenken, informeerden of zou je graag aan middelbare scholieren aanraden waardoor nagedacht kan worden over propaganda, oorzaak en gevolg.
Een paar zag ik veel te weinig langskomen of nadat ik er één op Goodreads ook die spontane 5* had gegeven ineens vaker voorbijkwam.

^{Leonieke Baerwaldt,}^{Dagen als vreemde symptomen}
^{Jon Fosse, Ochtend en avond}
^{Frode Grytten, De laatste dag van de veerman}
^{Mariken Heitman,}^{De mierenkaravaan}
^{Judith Hermann,}^Kiezels
^{Raoul de Jong, Jaguar}
^{Joost Oomen, Het paradijs van slapen}
^{Jaap Robben, Schemerleven}
^{Jos Rouw, Dulf}
^{Roderik Six,}^{In het wit}
^{Barry Smit, De zomer van ’47}
^{Manon Uphoff,}^{Laat me binnen}

Er was wel de intentie om Over Het paradijs van slapen en Schemerleven te schrijven, maar het kwam er niet gelijk van. Bij de eerste, hoe gek dat mogelijk klinkt gezien onderwerp, had ik iedere avond zin om nog even een hoofdstuk te lezen – een mengeling van realiteit en absurditeit, heerlijk. Schemerleven ging de tigste keer mee in de vakantiebieb, nu las ik het in een dag uit, het was mooi, ook goed geschreven en vooral: zomaar achterelkaar dóór lezen, hoe fijn is zoiets. Helaas wel de laatste ‘Robben’ die nog te lezen lag. Over de andere titels staat meer in een heel stuk of in een ‘zomerlezen’ met meer titels.
Welke ik de 5* gaf? In het wit van Roderik Six. Spontaan meegenomen zonder achterkanttekst te lezen.
Waar al die favorieten uit lijstjes van iedereen zijn? Hiervan liggen er vele klaar, ik ga vast goede leesmaanden tegemoet.

Conclusie 2025: 250 gelezen titels en twee Vlamingen gingen er met de spontane vijf sterren vandoor.