28 januari 2026

Vogels in boeken – voor jonger en ouder – informatief en verhalend

Ieder jaar tijdens het vogeltelweekend worden eind januari weer diverse boeken met vogeltitels opgediept. Tijd om een aantal te verzamelen in een stuk.

Tijdens deze teldagen staan informatieve boeken vanzelf centraal, maar hoe leuk is het om bij jonge kinderen door verhalen de belangstelling op te wekken voor deze bijzondere dieren? Of meer aan te wakkeren, want hoe vaak is het niet dat een kind een vogel eerder ziet dan jij als volwassene?
Of bij beginnende en jonge lezers door toegankelijke informatieve boeken en zelfstandig te lezen verhalen aan te reiken? Verschillende informatieve die als NUR-code 9-12 jaar hebben meegekregen zijn ook voor veel ouder alleen al leuk om in te zien, mooi om de schitterende illustraties of interessant om dat enkele weetje dat je anders laat kijken naar de vogel in de tuin.

In prentenboeken worden regelmatig vogels en andere dieren ingezet om menselijke eigenschappen en emoties tot uitdrukking te laten komen. Of in verhalende kinder- en sprookjesboeken.
De literaire term antropomorfisme zal menig lezer bekend in de oren klinken. Over het effect hiervan verschilt men van mening, bijv. te lezen in een Canadese studie.
Feit blijft dat voor veel kinderen het toegankelijke verhalen zijn die met plezier worden voorgelezen en vooral om de prachtige illustraties worden opgepakt. Overal leer je iets van of neem je iets van mee wat op jou van toepassing is. En zoals eerder genoemd: als het de interesse aanwakkert, de liefde voor deze prachtige waardevolle dieren? De dieren die zoveel vertellen over biologische leefomgeving, klimaat en natuurlijke kringloop, dan is het een win-winsituatie.

Een aantal hebben een aanklikbare link naar een bespreking, andere zijn bekend door het gebruik met en door kinderen of het toevoegen aan themacollecties. De meeste zijn nog te bestellen in de lokale boekhandel of te leen in de bibliotheek. Als er nieuwe titels worden gelezen en bekeken met ‘vogel’ krijgen ze ook hier een vermelding. Volledig zal een dergelijk overzicht zelden zijn, criterium is voor nu dat ze zelf ingezien moeten zijn. Geef graag tips!

Wanneer zijn de telweekenden?
In België het voorlaatste weekend van januari (24-01/25-01-’26). In Nederland het laatste van januari (30-01/01-02-’26)


Informatieve boeken:
William van den Akker, Vogels, informatie nr. 334 (Noordhoff) *)
Marieke ten Berge & Eva Moraal (tekst), Polder (Lemniscaat)
Björn Bergenholtz, Ik ken al 25 vogels (Gottmer) vert. Bette Westera
Frans Buissink, Kieviten, ransuilen en andere vogels (Fontaine), ill. Ewoud de Groot w.s. alleen 2e hands
Minke van Dam, De Kijkdoos nr. 159, Vogels in de tuin (Noordhoff)
Minke van Dam, De Kijkdoos nr. 161, De uil (Noordhoff)
Sarah Devos, Vogelgeluiden (Standaarduitgeverij/Salto) (kartonboek met geluid)
Sarah Devos, Het zeeboek (Manteau)
Camilla Dreef, Kwie-kwie-kwie-kwie-kwie (NieuweZijds), ill. Liset Celie
Bibi Dumon Tak, Het heel grote vogelboek (Lannoo), ill. C. Nozeman en C. Sepp e.a. & Koninklijke Bibliotheek
Bibi Dumon Tak, Bijzondere beesten en doodgewone dieren (Querido), ill. Fleur van Weel
Arjan Dwarshuis & Marieke ten Berge –Ronnie de roerdomp en het geheim van het moeras (Luitingh-Sijthoff) (informatief/verhaal)
Nico de Haan, Vogelontdekgids (Ploegsma, Zilveren Griffel 2017), ill. Elwin van der Kolk
Ben Hoare, Het dikke boek van alle bijzondere vogels (Lannoo)
Zoë Ingram, Mijn eerste vogelboek (Lemniscaat) (inhoudsopgave is tevens afvinklijst)
Hasse Jansson, Kijken naar vogels (Cyclone)
Lars Klinting, De kleine vogelgids (Natuurmonumenten/Vogelbescherming), ill. Marijke Haagsma (inmiddels nieuwere maar deze blijft fijn)
Stern Nijland, Mens en Dier (Lemniscaat)
Walter de Raedt, Roofvogels (Lannoo), ill. Joris de Raedt
Bouwina de Ridder, Nesten van vogels, mini informatie 454 (Noordhoff)
Bouwina de Ridder, Roofvogels, mini informatie 371 (Noordhoff)
Geert-Jan Roebers – Soortenschat (Gottmer), ill. Pieter Fannes
Geert-Jan Roebers, Weidevogels, junior informatie nr. 115 (Noordhoff)
Geert-Jan Roebers, Zangvogels, junior informatie 136 (Noordhoff)
Inge van der Veen, Roofvogels, informatie 263 (Noordhoff)
Jaap Vermeiden – De tuin van Jacob en Thomas (Ef & Ef)
Jan Hamstra, Het grote kippenboek (Lannoo), ill. Evelien de Vlieger

Delen uit de iets oudere serie ‘Dieren om ons heen’ zijn stuk voor stuk aan te bevelen, bijv. Merel, Zwaluw en Eend.
In de serie ‘Dieren in het wild’, ook ouder, is er ‘Roofvogels’ met mooie illustraties en veel informatie.
Zie je in een kringloop Vogels uit de ‘JGG-serie’, altijd leuk voor jonge lezers

*) waar Noordhoff staat, kun je ook de naam Schoolsupport of Documentatiecentrum v.v. tegenkomen op een eerdere of latere uitgave


Prentenboeken voor jonger, soms ouder:
Adam Ciccio, Vliegen met de vogels (Clavis), ill. Myriam Berenschot
Ellen DeLange, Lena’s lievelingstrui (Clavis), ill. Johanna Häger
Kristof Devos, Vos, vogel en ik (De Eenhoorn)
Guido van Genechten, Rikki en Mia de kip (Clavis)
Pimm van Hest, Jij geeft me vleugels (Clavis), ill. Connie Snoek
Anke Kranendonk, De trip van Kip (Rubinstein, Gouden Boekje), ill. Annette Fienieg
Claudia Lagerman, Snip (Hoogland & Van Klaveren), ill. Hanneke Siemensma
Susannah Lloyd, Wie heeft Steef opgegeten? (Gottmer), ill. Kate Hindley
Koos Meinderts, Stork (Hoogland & Van Klaveren), ill. Annette Fienieg
Elvis Peeters, Kijk dan toch! (Lannoo) ill, Sebastiaan van Doninck
Hilde Peters, Kom maar, kipjes! (Leopold)
Milja Praagman, OOZ kijk- en zoekboek (Leopold)
Loes Riphagen, Coco, kijk uit! (Gottmer)
Loes Riphagen, Coco kan het! (Gottmer)
Loes Riphagen, Coco en het gekke ding (Gottmer)
Loes Riphagen, Het bos van Coco, een tel- en zoekboek (Gottmer)
Annie M.G. Schmidt, Als vogeltjes gaan slapen (Querido), ill. Sanne te Loo
Jan Paul Schutten, Het verlegen vogeltje (Gottmer), ill. Liset Celie
Manuel Sumberac, Het wachten waard (Clavis)
Tjibbe Veldkamp, De fantastische vliegwedstrijd 15 05 20220 (Querido), ill. Sebastiaan van Doninck
Octavie Wolters – Het lied van de spreeuw (Ploegsma)

Leesboeken onder de 8/9 jaar:
Jarvis, Vogel en Beer dl. 1 – De picknick en andere verhalen (Gottmer), vert. Tjibbe Veldkamp
Jarvis, Vogel en Beer dl. 2 – De sterren en andere verhalen (Gottmer)
Jarvis, Vogel en Beer dl. 3 – Het avontuur en andere verhalen (Gottmer)
Harm de Jonge, Het vliegfeest (Lannoo), ill. Noëlle Smit
Jan Paul Schutten, Tim de kleine Boswachter (Volt) ill. Emanuel Wiemans
Jan Paul Schutten, Tim de kleine boswachter, Baas van het bos (Volt), ill. Emanuel Wiemans

Leesboeken boven 8/9 jaar:
Jef Aerts, De blauwe vleugels (Querido), ill. Martijn van der Linden
Jef Aerts, Roversjong (Querido), ill. Martijn van der Linden
Kristien Dieltiens, Donsdag (Lannoo), ill. Jeska Verstegen
Camilla Dreef, Kwie-kwie-kwie-kwie-kwie (Nieuwezijds), ill. Liset Celie
Arjan Dwarshuis, Ronnie de roerdomp en het geheim van het moeras (Luitingh-Sijthoff), ill. Marieke ten Berge
Saskia Eelman, Windstil (Lannoo), ill. Charlotte Peys
Jaco Jacobs, Een meisje met vleugels (Ploegsma), ill. Sophie Pluim
Harm de Jonge, De vogeltjesklok (Hoogland & Van Klaveren), ill. Jeska Verstegen
Martine Letterie, Verboden te vliegen (Leopold), ill. Rick de Haas (Thea Beckmanprijs 2020)

Poëzie
Ingrid Chabbert, De dag dat ik een vogel werd (Hoogland & Van Klaveren)
Bette Westera, Dichter bij de seizoenen (Gottmer), ill. Henriette Boerendans
Een natuurgedicht voor elke dag van het jaar, Ik wou dat ik een vogels was, ill. Frann Preston-Gannon (Ploegsma)










Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *